الأَخْرَج - م خَرْجَاء ، ج خُرْج [ خرج ] : جانورى كه رنگ پوست آن سياه و سفيد باشد .
أَخْرَدَ - إِخْرَاداً [ خرد ] الغلامُ : از خوارى و زبونى ساكت شد نه از شرم و حيا .
أَخْرَسَ - إِخْرَاساً [ خرس ] هُ اللَّهُ : خدا او را لال و گنگ كرد ، - تِ الأَرضُ : زمين براى كشت خوب نشد .
الأَخْرَس - م خَرْسَاء ، ج خُرْس و خُرْسان و أَخَارِس [ خرس ] : آنكه لال يا گنگ باشد .
أَخْرَفَ - إِخْرَافاً [ خرف ] هُ : او را تباه كرد ، - تِ الشاةُ : گوسفند در پائيز زائيد ، - الرجلُ :
آن مرد به فصل پائيز درآمد .
الأَخْرَق - م خَرْقاء ، ج خُرْق [ خرق ] : احمق ، نادان .
الأَخْرَم - [ خرم ] : آنكه لبهء بينى او بريده يا پاره شده باشد ، م خَرْمَاء ، ج خُرَّم و اخَارِم ، پائين كتف ، لقب يكى از پادشاهان روم .
الأَخْرَمَانِ - [ خرم ] : دو استخوان شكافدار در زير دو طرف چانه .
اخْرَوْرَقَ - اخْرِيرَاقاً [ خرق ] : مرادف ( تَمَزَّق ) است .
الأُخْرَوِيّ - [ أخر ] : منسوب به آخرت و اخرى ، اين كلمه ضد ( الدُّنْيَوِيّ ) است .
أَخْزَى - إِخْزَاءً [ خزي ] هُ : او را به رسوائى كشانيد ، به او توهين كرد .
الأَخْزَر - م خَزْراء ، ج خُزْر [ خزر ] : آنكه داراى چشم خُرد يا تنگ باشد .
الأَخْزَل - م خَزْلاء ، ج خُزْل [ خزل ] : آنكه كمر و پشت او شكسته شده باشد .
أَخْزَنَ - إِخْزَاناً [ خزن ] : پس از تنگدستى و فقر دارا و توانگر شد .
أَخَسَّ - إِخْسَاساً [ خسّ ] : كار خسيسان و فرومايگان كرد ، او را خسيس يافت ، او را كوچك شمرد ، - حظَّهُ : بهره يا سهميهء او را كم كرد .
أَخْسَرَ - إِخْسَاراً [ خسر ] هُ : به او زيان رسانيد ، - الرجلُ نفسَه : به زيان و ضرر افتاد ، - الميزانَ : ترازو را كم كشيد و كمفروشى كرد .
أَخْسَفَ - إِخْسَافاً [ خسف ] تِ الارضُ : زمين با آنچه كه بر آن بود فرو رفت ، - ت عينُهُ : چشم او كور شد ، - تِ البِئرُ : چاه ويران شد .
أَخْشَعَ - إِخْشَاعاً [ خشع ] هُ : او را خوار و فروتن كرد .
أَخْشَفَ - إِخْشَافاً [ خشف ] تِ الظبيةُ : ماده آهو بچهدار شد .
أَخْشَمَ - إِخْشَاماً [ خشم ] اللحمُ : گوشت گنديد و بوى بد گرفت .
الأَخْشَم - م خَشْمَاء ، ج خُشْم [ خشم ] : آنكه بينى فراخ دارد ، آنكه بوى احساس نكند ؛ « انْفٌ اخْشَم » : بينى كه حسّ بويائى آن ضعيف باشد .
الأَخْشَن - م خَشْنَاء ، ج خُشْن [ خشن ] : زبر ، خشن ؛ « رجلٌ اخْشَن » : مرد تندخوى و بد اخلاق ؛ « اخْشَنُ الجانِب » : مرد سخت خوى كه قابل تحمّل نباشد .
اخْشَوْشَبَ - اخْشِيشاباً [ خشب ] : آن مرد در امور زندگى خود بسان چوب سفت و سخت شد ، - في عيشهِ : با كوشش در زندگى شكيبائى كرد .
اخْشَوْشَنَ - اخْشِيشَاناً [ خشن ] : مرادف ( تَخَشَّنَ ) است ؛ « اخْشَوشَنُوا فانّ النّعمَ لا تَدُومُ » : در زندگى خشن باشيد زيرا نعمتها پايدار نيستند ، - عليه صدرُهُ : بر او خشمگين شد .
الأَخَصّ - [ خصّ ] : برتر و بهتر .
أَخْصَبَ - إِخْصَاباً [ خصب ] المكانُ : آن جاى پر آب و گياه شد ، - القَومُ : آن قوم در رفاه و نعمت قرار گرفتند ، - اللَّهُ المكان : خداوند آن مكان را پر از نعمت كرد .
أَخْصَرَ - إِخْصَاراً [ خصر ] القرُّ أناملَهُ : سرماى سخت انگشتان او را زد و ناتوان كرد .
أَخْصَفَ - إِخْصَافاً [ خصف ] النعلَ : كفش را با پاره چرمى وصله زد ، - الشّيءَ على الشّيء :
چيزى را بر روى چيزى ديگر چسبانيد ؛ « هم يُخصِفون اقْدامَ الْقوم بِاقْدامِهم » : آنها گامهاى خود را بر ردّ پاى آن قوم مىنهادند و آنها را دنبال مىكردند .
الأَخْصَف - [ خصف ] : آنچه كه در آن رنگ سياه و سفيد باشد ، اسب يا گوسفندى كه دو طرف تهيگاه ( پهلو ) ى آن سفيد باشد .
أَخْصَلَ - إِخْصَالًا [ خصل ] الرامي : تيرانداز به هدف تير انداخت .
اخْضَالَّ - اخْضِيلَالًا [ خضل ] : تر شد و نم گرفت ، - الشجرُ : آن درخت پر شاخ و برگ شد .
اخْضَأَلَّ - اخْضِئْلَالًا [ خضل ] : مرادف ( اخضَالَّ ) است .
أَخْضَب - إِخْضَاباً [ خضب ] الشجرُ أو المكانُ :
آن درخت يا آن جاى سبز و خرم شد .
الأَخْضَد - [ خضد ] : مرد خميده پشت و ناتوان .
أَخْضَرَ - إِخْضَاراً [ خضر ] الريُّ النبات : آبيارى كشت را سرسبز و خرم كرد .
اخْضَرَّ - اخْضِرَاراً [ خضر ] : مرادف ( خَضِرَ ) است ، - اللَّيلُ : شب تاريك شد .
الأَخْضَر - [ خضر ] : آنچه كه به رنگ سبز باشد ؛ « أتى عَلَى الأَخْضر و اليابِس » : همه چيزها را از بين برد و نابود كرد .
الأَخْضَرَان - [ خضر ] : گياه و درخت ؛ « هو يجرفُ الأَخْضرين » : او گياه و درخت را مىبرد .
أَخْضَعَ - إِخْضَاعاً [ خضع ] : مرادف ( خَضَعَ ) است ، - هُ : او را فروتن كرد ، - الكِبَرُ فلاناً :
پيرى آن مرد را فروتن و افتاده كرد .
الأَخْضَع [ خضع ] : آنكه به خوارى و زبونى تن داده و راضى باشد ، آنكه در گردنش كجى باشد .
أَخْضَلَ - إِخْضَالًا [ خضل ] : تر و يا خيس شد ، - الشيءَ : آن چيز را تر و يا خيس كرد .
أَخْضَمَ - إِخْضَاماً [ خضم ] له في العطاء : به او بسيار بخشيد .
اخْضَوْضَرَ - اخْضِيْضَاراً [ خضر ] : مرادف ( خَضِرَ ) است .
اخْضَوْضَعَ - اخضِيضَاعاً [ خضع ] : او ناچار به فروتنى شد .
اخْضَوْضَلَ - اخْضِيضَالًا
: مرادف ( نَدِيَ و ابْتَلَّ ) است : تر و خيس شد .