رسيد .
الاخْتِمَار - [ خمر ] : مص ، و - ( ك ) : تخمير :
تحولات شيميائى در مواد عضوى .
اخْتَمَرَ - اخْتِمَاراً [ خمر ] تِ المرأَةُ : آن زن روسرى پوشيد ، مقنعه بر سر كرد ، - العَصيرُ :
آب ميوه يا چكيدهء ميوه مي شد ، - العجينُ :
خمير جاى افتاد .
اخْتَمَلَ - اخْتِمَالًا [ خمل ] تِ الماشيةُ : ستوران در زمين پر گياه چريدند .
اخْتَنَقَ - اخْتِنَاقاً [ خنق ] : مطاوع ( خَنَق ) است و به معناى خفه شد مىباشد .
اخْتَوَى - اخْتِوَاءً [ خوي ] : عقل از سر او بدر رفت ، - الفرسَ : بر ميان پا و دست اسب نيزه زد ، - ما عندَ فلانٍ : هر چه كه فلانى داشت از او گرفت .
الاخْتِيَاريّ - [ خير ] : آنچه كه انجام آن ممكن يا غير ممكن باشد ؛ « عَمَلٌ اختياريّ » :
عمل يا شغل آزاد كه در اختيار شخص باشد ؛ « اختياريّاً » : با رضايت نفس و بدون الزام يا اجبار .
أَخْثَرَ - إِخْثَاراً [ خثر ] اللبنَ : شير را بسته و غليظ كرد ، - الزبدَ : كره را ذوب نكرد بلكه آن را بسته و جامد كرد .
الأَخْثَم - [ خثم ] : آنكه داراى بينى پهن يا كلفت باشد .
أَخْجَلَ - إِخْجَالًا [ خجل ] هُ : او را شرمگين كرد ، - النباتُ : گياه بلند و بهم پيچيده شد .
أَخْدَجَ - إِخْدَاجاً [ خدج ] تِ الدابَّةُ : آن ستور بچهء ناقص زائيد ، - الشيءُ : آن چيز كم شد ، - صلاتَهُ : فلانى در نماز خود بعضى از اركان آن را نخواند .
أَخْدَرَ - إِخْدَاراً [ خدر ] الأَسدُ : شير در بيشهء خود قرار گرفت ، - الأسَدَ عرينُهُ : شير خوابگاهش را در پناه خود قرار داد ، - اللَّيلُ القومَ : تاريكى شب آن قوم را در كنف خود قرار داد و پنهان كرد ، - البِنتَ : آن دختر را در پس پرده قرار داد يا او را ملزم به ماندن در خانه كرد ، - العضوَ : عضو را سست و خراب كرد ، - بالمكانِ : در آن مكان اقامت كرد ، - مَعَ اهْلِهِ : با خانوادهء خود بسر برد .
الأَخْدَر - [ خدر ] : شب تاريك و سياه ، - ( ح ) : گورخر وحشى .
الأَخْدَرِيّ - [ خدر ] ( ح ) : گورخر وحشى .
أَخْدَعَ - إِخْدَاعاً [ خدع ] هُ : او را به نيرنگ برانگيخت ، - الشيءَ : آن چيز را پنهان كرد و مورد كتمان قرار داد .
الأَخْدَع - ج أَخَادِع [ خدع ] : اسم تفضيل است .
الأَخْدَعان - مثنَّى الأَخْدَع ، ج أَخَادِع [ خدع ] ( ع ا ) : نام دو رگ است در دو طرف گردن كه پوشيده است .
أَخْدَمَ - إِخْدَاماً [ خدم ] هُ : به او خدمتگزار بخشيد .
الأَخْدَم - م خَدْماء ، ج خُدْم [ خدم ] : هر اسبى كه سفيدى ساق آن گرداگرد مچ پاى آن باشد .
الأُخْدُود - ج أَخَادِيد [ خدّ ] : گودال يا شكاف زمين كه بگونهي مستطيل باشد .
أَخَذَ - - أَخْذاً و تَأْخَاذاً [ أخذ ] هُ : آن را گرفت ، آن چيز را بدست گرفت ؛ « اخَذَهُ النومُ » : خواب بر او غلبه كرد ؛ « اخَذَ القلوبَ » :
دلها را ربود و افسون كرد ؛ « اخذَ مَأْخَذَهُ » : از او پيروى كرد ؛ « اخذ مجراه » : در راه معمولى خود به راه افتاد ، - رأيَه : با او مشورت كرد ، - العُدَّةَ لِ : براى او آماده شد ، - يفعلُ : اقدام بكارى كرد . مرادف ( طَفِق ) است ، - فى كذا : آغاز بكارى كرد ، - من شاربه : سبيل يا شارب خود را چيد يا كوتاه كرد ، - الخوفُ منه مَأخذاً : ترس او را فراگرفت ، - تْ فيه الخَمرُ : مي در او اثر كرد ، - هُ بِذَنْبهِ : او را به گناهى كه مرتكب شده بود كيفر داد ، - عليه طريقَه : او را بر كارى كه كرده بود نكوهش نمود ، - هُ بِالشدَّة : به سختى با او رفتار كرد ، - هُ بالحُسنى : به نيكى با او رفتار كرد ، - بيدِهِ او بنَاصِره : او را يارى كرد ، - بِخاطِره : مصيبتى را كه بر او وارد شده بود تسليت گفت ، - اخْذَهُ و بإخْذِهِ : از روش و خوى او پيروى كرد ، - هُ على حين غُرَّةٍ : ناگهان بر او وارد شد يا ناگهان او را گرفت ، - على نفسه : با خود عهد بست ، - هُ على عَاتقِه : مسئوليت را به عهده گرفت ، - على يدهِ : از كارى كه مىخواست انجام دهد او را بازداشت ، - عنه : از او نقل قول كرد ، از او آموخت ؛ « اخَذَ عَنْ كُتُبِ الأَوَّلين » : از كتابُهاى قديمى نقل كرد ؛ « اخَذَ عَنه الجبرَ و الهَنْدَسَة » : از او علم جبر و هندسه آموخت .
الأَخْذ - [ أخذ ] : گرفتن ، تناول ، تبادل ؛ « الأَخْذ و العَطاء » : گرفتن و بخشيدن ، مجادله ؛ « الأَخْذَ و الرَّدّ » : مشاجرهء لفظى ، گفت و شنود .
أَخَّرَ - تَأْخِيراً [ أخر ] هُ عنهُ : او را از ديگرى عقب انداخت ، آن را به تأخير انداخت اين تعبير ضد ( قدّمهُ عليه )
الأُخُر - [ أخر ] : پسين ، آخرى ؛ « شَقَّ الثَوبَ أُخُراً و من أُخُرٍ » : پس جامه يا پائين جامه را بريد و دو نيم كرد .
الأُخْرَى - [ أخر ] : آخرت . منسوب اين كلمه ( أُخْرَوِيّ ) است ، - ج أُخَر و أُخْرَيات : مؤنث ( الآخَر ) است ؛ « مرة أخرى » : دوباره ، - ج أُخْرَيَات : مؤنث ( الآخِر ) است .
الأُخْرَاة - ج أُخَر و أُخْرَيَات [ أخر ] : مؤنث ( الآخِر ) است .
اخْرَاجَّ - اخْرِيجَاجاً [ خرج ] : مرادف ( اخرَجَّ ) است .
الإخْرَاج - [ خرج ] : مص ، - ( ف ج ) :
كارگردانى امور نمايش و يا سينما ؛ « تولَّى الإخراج » و « مِنْ اخراج » : كارگردانى كرد يا از كارگردانى او .
أَخْرَبَ - إِخْرَاباً [ خرب ] البيتَ : خانه را ويران كرد ، - المكانُ : آن مكان خالى شد .
أَخْرَجَ - إِخْرَاجاً [ خرج ] الشيءَ : آن چيز را ظاهر و نمايان كرد ، - الكتابَ : كتاب را منتشر ساخت ، - الرجُلُ : آن مرد ماليات خود را پرداخت ، - تِ الراعيةُ المرتعَ : چرنده قسمتى از مرتع را چريد .
اخْرَجَّ - اخْرِجَاجاً [ خرج ] الحيوانُ : رنگ پوست آن جانور سفيد و سياه بود .