تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انقلاب مشروطيت ايران ( فارسي ) — صفحة 134

مساهمون:

ص١٣٤
است كه در ضميمهء اين كتاب آمده است . بدين منظور ، كميته‌اى منصوب و كار خود را ظرف 26 روز به پايان برد . حاصل ، نظامنامه‌اى بود كه 8 سپتامبر 1906 تدوين و طبق قرار ، روز بعد توسط شاه تصويب گرديد . دو تن از برجسته‌ترين اعضاى اين كميته عبارت بودند از : فرزند مشير الدوله - كه آن زمان مشير الملك لقب داشت و بعدها با پيام پدرش مشير الدوله ملقب گرديد - و مخبر السلطنه - نوادهء آن مرد برجستهء ادب ، مرحوم رضا قلى خان كه در شعر متخلص به « هدايت » بود و عموما شهره به « لالاباشى » . اين فرد به خاندانى بزرگ و ذىنفوذ تعلق داشت - حدودا متشكل از 40 تن عضو زنده - كه همگى تحصيلاتى خوب داشته و چند تنى در اروپا درس خوانده بودند . شجره‌نامهء ذيل اسماء اعضاى برجسته‌تر اين فاميل را مىنماياند . اين خانواده نقش بزرگى در نهضت مشروطيت ايفا نمودند ، خاصه اين سه برادر - يعنى صنيع الدوله ، مخبر السلطنه و مخبر الملك - كه باهم در منزلى بزرگ زندگى مىكردند و طى دورهء حكومت استبدادى از پذيرش هرمقامى امتناع مىورزيدند . درهرصورت ، آنها اينك در نهضت جديد نقش برجسته‌اى داشتند و ، همانسان كه آمد ، در تهيهء متن نخستين نظامنامهء انتخابات يارى نمودند كه از اين نظامنامه بلافاصله پس از تصويب حدود پنجاه هزار نسخه چاپ و در سراسر كشور توزيع گرديد . مسلما هدف آن نبود كه پاره‌اى جنبه‌هاى نظامنامه ، همچون نسبت بسيار بزرگى از نمايندگان - 60 تن از 150 تن - كه به پايتخت تخصيص يافته بود ، حالت دائمى داشته باشند ، بلكه ، به حق ، احساس شده بود كه نبايست در آغاز كار مجلس هيچ وقتى هدر رود تا مبادا شاه عقيدهء خود را تغيير داده و فرمانش را بازپس گيرد . با لحاظ كردن اين نكات ، مادهء نوزدهم نظامنامهء انتخابات ، كه طبق آن