آموزشگاههائى كه معروف به اسكول « 1 » است هر روز براى خواندن كتابى از كتابهاى متقدمان و يا ساير كتب اجتماع مىكنند . هريك از افراد پس از مهارت در اين كتب به قراءت آن مىپردازند به همان نحو كه امروز اصحاب ما تفاسير كتابهاى متقدمان را مىخوانند . اما جالينوس بر اين نبوده كه كتابهايش بر اين روش قراءت گردد . او چنان كه گذشت سفارش كرده كه پس از كتاب او « در فرقهها » كتابهاى او « در تشريح » خوانده شود و سپس بقيه كتابهاى او به ترتيبى كه خود آن را نهاده است قراءت گردد .
21 - فى علاج التشريح
كتاب او « در علاج تشريح » . او اين كتاب را در پانزده مقاله قرار داده و در آنها بتوصيف امور زير پرداخته است در مقالهء اول عضلات و رباطات دست ، در مقالهء دوم عضلات و رباطات پا ، در مقاله سوم دربارهء عصب و عروق دو دست و پا ، در مقاله چهارم عضلاتى است كه دو گونه و دو لب و چانه پائين و سر و گردن و دو شانه را به حركت در مىآورد ، در مقاله پنجم عضلات سينه و مراق شكم و دو متن و پشت ، در مقاله ششم آلات غذا كه عبارت است از معده و امعا و كبد و طحال و كلى و مثانه و مانند آنها در مقالهء هفتم و هشتم تشريح آلات تنفس . در هفتم آنچه را كه در تشريح قلب و ريه و عروق ضوارب در زندگى و پس از مرگ حيوان آشكار مىشود توصيف كرده و در هشتم آنچه را كه در تشريح همه جاى سينه ظاهر مىشود وصف نموده است . مقالهء نهم خاص تشريح دماغ و نخاع است ، دهم تشريح چشمان و زبان و مرى و آنچه كه به اين اعضا پيوسته است . در يازدهم آنچه كه در حنجره است و همچنين استخوانى شبيه به لام از حروف يونانى يعنى اين شكل و آنچه كه بدين مربوط است ، در مقالهء دوازدهم تشريح اعضاى توليد ، در سيزدهم تشريح رگهاى زننده و غير زننده ، در مقالهء چهاردهم تشريح عصبى كه از دماغ مىرويد ، در مقالهء پانزدهم تشريح عصبى كه از نخاع مىرويد . ايوب رهاوى اين كتاب را بسريانى براى جبريل بن بختيشوع ترجمه كرده بود و من در همان زمانهاى نزديك براى يوحنا بن ماسويه اصلاح كردم و در عنايت به تصحيح آن مبالغت ورزيدم .
هامش
( 1 ) -School