10 - فى العروق
كتاب او « در رگها » . اين كتاب نزد جالينوس يك مقاله است كه در آن به بيان وضع رگهاى زننده و رگهاى غير زننده پرداخته است . او اين كتاب را براى دانشجويان نوشته و خطاب به انطسثانس عنوان ساخته است ولى اسكندرانيان آن را دو مقاله گردانيده مقالهاى در رگهاى غير زننده و مقاله ديگر در رگهاى زننده . و غرض او در اين كتاب اينست كه چند رگ از كبد مىرويد و آنها چه نوع و چگونه هستند و هريك را چه تقسيماتى است و چند شريان از قلب مىرويد و آنها چه نوع و چهگونه هستند و هريك بچه تقسيم مىشوند و داستان اين مقاله مانند داستان مقالههاى گذشته است . من خلاصه آن را بيرون كشيدم و براى محمد بن موسى به عربى ترجمه كردم .
11 - فى الاسطقسات على رأى بقراط
كتاب او « در اسطقسات بنا بر راى بقراط » . اين كتاب نيز داراى يك مقاله است و غرض او در اين كتاب اينست كه بيان كند كه همهء اجسامى كه قبول كون و فساد مىكنند يعنى بدنهاى حيوان و نبات و اجسامى كه از دل زمين زاده مىشوند تركيب آنها از چهار ركن خاك و آب و هوا و آتش است و اينها اركان اوليه و دور از بدن انسان هستند ولى عناصر ثانوى نزديك كه قوام بدن انسان و ديگر جانوران خوندار بدانهاست عبارتند از اخلاط چهارگانه يعنى خون و بلغم و دو تلخه ( صفرا و سودا ) .
اين كتاب از كتابهائى است كه واجب است پيش از خواندن كتاب « حيلة البرء » خوانده شود . اين كتاب را پيش از من سرجس ترجمه كرده ولى آن را نفهميده و ضايع ساخته است و سپس من با عنايت و استقصا براى بختيشوع بن جبريل به سريانى ترجمه كردم - اين ترجمه و قسمت عمده آنچه را كه من براى اين مرد ترجمه كردم در هنگام پايان جوانى من بر اين روش بود - و سپس آن را براى ابو الحسن على بن يحيى به عربى ترجمه كردم .
12 - فى المزاج
كتاب او « در مزاج » . جالينوس اين كتاب را سه مقاله ساخته در دو مقالهء اول اقسام مزاج بدنهاى حيوان و تعداد و چگونگى آنها را توصيف و نشانههائى كه بر هريك از آنها دلالت مىكند بيان كرده است و در مقالهء سوم اقسام مزاج