تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسالة حنين بن إسحق إلى علي بن يحيى في ذكر ما ترجم من كتب جالينوس ( فارسى ) — صفحة 86

مساهمون:

ص٨٦
داروها و چگونگى آزمايش و شناخت آنها را وصف نموده است و اين مقاله به كتاب « نيروى داروها » كه پس از اين از آن ياد مىكنم پيوسته مىشود . و اين كتاب نيز از كتابهائى است كه خواندن آن پيش از كتاب « حيلة البرء » واجب و ضرورى است . اين اين كتاب را سرجس ترجمه كرده بود و من آن را با كتاب « اركان » به سريانى ترجمه كردم سپس آن را براى اسحق بن سليمان به عربى ترجمه كردم .

13 - فى القوى الطبيعية

كتاب او « در نيروهاى طبيعى » . اين كتاب را نيز در سه مقاله قرار داده و غرض او در آن اينست كه بيان كند كه تدبير بدن با سه نيرو است كه عبارتند از نيروى حابله و نيروى منميه و نيروى غاذيه . نيروى حابله مركب از دو نيرو است يكى منى را تغيير مىدهد و آن را مىبندد چنان كه از آن اعضاء متشابهة الاجزا مىسازد و ديگرى آنكه اعضاى متشابهة الاجزا را با هيئت و وضع و مقدار و عددى كه در هريك از اعضاى مركبه مورد نياز است تركيب مىكند و نيروى غاذيه را چهار نيرو كه عبارتند از نيروى جاذبه و نيروى ماسكه و نيروى مغيره و نيروى دافعه خدمت مىكنند . اين كتاب را سرجس به سريانى ترجمه بدى كرده بود و سپس من آن را به سريانى براى جبريل بن بختيشوع ترجمه كردم درحالىكه كودكى بودم كه حدود هفده بهار از زندگى من گذشته بود و پيش از آن فقط يك كتاب را كه پس ازين ياد مىكنم ترجمه كرده بودم . ترجمه اين كتاب از نسخه‌هاى يونانى كه افتادگىهائى داشت صورت پذيرفت سپس من نيك به تصفح آن پرداختم تا آنكه افتادگىها را اصلاح كردم و پس از آنكه پا بسن نهادم دوباره تصفح نمودم و افتادگىهاى ديگر را يافتم كه اصلاح كردم . اين امر را به تو اعلام داشتم براى آنكه اگر از ترجمهء من از اين كتاب نسخه‌هاى مختلف يافتى سبب آن را بدانى و من مقاله‌اى از اين كتاب را به عربى براى اسحق بن سليمان ترجمه كردم .

14 - فى العلل و الاعراض

كتاب او « در بيمارىها و عارضه‌ها » . اين كتاب داراى شش مقالهء بهم پيوسته است و خواندن اين مقالات پيش از خواندن « حيلة البرء » ضرورت دارد . جالينوس
رسالة حنين بن إسحق إلى علي بن يحيى في ذكر ما ترجم من كتب جالينوس ( فارسى ) — صفحة 86 | حنين بن اسحاق / مهدى محقق