تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسالة حنين بن إسحق إلى علي بن يحيى في ذكر ما ترجم من كتب جالينوس ( فارسى ) — صفحة 84

مساهمون:

ص٨٤
علم تشريح را بر جميع فنون طب مقدم بدارد زيرا نزد او آموختن طب قياسى بدون شناختن تشريح غير ممكن است و منظور جالينوس در اين كتاب اينست كه حال هريك از استخوانها را به تنهائى خود و حال پيوستگى آنها را باهم بيان كند . جالينوس آن را هنگام تأليف ديگر كتابهاى خود خطاب به دانشجويان تأليف كرده است . سرجس آن را ترجمه‌اى نارسا كرده بود سپس من آن را پس از اندى سال براى يوحنا بن ماسويه ترجمه كردم و در ترجمهء آن نهايت شرح و ايضاح را براى استقضاء معانى آن منظور داشتم زير آن مرد سخن آشكار را دوست دارد و برآن پيوسته ترغيب مىكند و پيش از آن آن را براى ابو جعفر محمد بن موسى ترجمه كرده بودم .

8 - فى العضل

كتاب او « در عضله‌ها » . اين كتاب داراى يك مقاله است و جالينوس آن را خطاب به دانشجويان عنوان نساخته ولى اهل اسكندريه آن را در شمار كتابهاى او خطاب به دانشجويان وارد كرده‌اند بدين معنى كه به اين دو مقاله سه مقالهء ديگر از جالينوس را كه خطاب به دانشجويان نوشته يعنى « در تشريح عصب » ، و « در تشريح عروق غير - ضوارب » و « تشريح عروق ضوارب » پيوسته و آن را كتابى واحد كه داراى پنج مقاله است قرار داده‌اند و آن را بعنوان « در تشريح خطاب به دانشجويان » ناميده‌اند . غرض جالينوس در آن اينست كه وضع جميع عضلاتى كه در هريك از اعضاء است بغايت استقصا وصف كند كه چند و چگونه است و هريك از آنها از كجا آغاز مىشود و كار هر يك چيست . همهء آنچه را كه من براى تو در كتاب « استخوان‌ها » از جالينوس و سرجس و خود بيان كردم در اين كتاب بدان ، جز اينكه من تاكنون آن را به عربى ترجمه نكرده‌ام و حبيش بن الحسن آن را براى محمد بن موسى به زبان عربى ترجمه كرده است .

9 - فى العصب

كتاب او « در عصب » . اين كتاب نيز داراى يك مقاله است و آن را خطاب به دانشجويان نوشته و غرض او در اين كتاب اين است كه چند جفت عصب از دماغ و نخاع مىرويد و آنها چه نوع و چگونه هستند و هريك از آنها چه تقسيماتى دارند و عمل آنها چيست و داستان اين كتاب همچون داستان كتاب « عضله‌ها » است .
رسالة حنين بن إسحق إلى علي بن يحيى في ذكر ما ترجم من كتب جالينوس ( فارسى ) — صفحة 84 | حنين بن اسحاق / مهدى محقق