من ، به سرّ من ايمان آورديد و غيب مرا تصديق كرديد ، پس بشارت باد شما را به ثواب نيك از من ؛ اى بندگان و كنيزانم حقا كه از شما قبول مىكنم و شما را عفو مىنمايم ، و شما را مىآمرزم ، و به واسطهء شما بندگان را از باران سيراب گردانم ، و بلا را از آنان دفع نمايم ، و اگر شما نبوديد عذابم را بر آنها نازل مىكردم . جابر گفت : عرض كردم : اى فرزند رسول خدا ! بهترين كارى كه مؤمن در آن زمان انجام دهد چيست ؟ فرمود : حفظ زبان و خانهنشينى است . « 1 »
و در نهج البلاغه از امير المؤمنين عليه السّلام آمده كه در يكى از خطبهها فرمود : « و ذلك زمان لا ينجو فيه إلّا كلّ مؤمن نومة إن شهد لم يعرف و إن غاب لم يفتقد أولئك مصابيح الهدى و أعلام السّرى ليسوا بالمساييح و لا المذاييع البذر أولئك يفتح اللّه لهم أبواب رحمته و يكشف عنهم ضرّآء نقمته . أيّها النّاس سيأتي عليكم زمان يكفأ فيه الإسلام كما يكفأ الإنآء بما فيه . . . » « 2 » ؛ و آن زمانى است كه در آن نجات نمىيابد مگر هر مؤمن پرخواب ، كه اگر [ در مجالس ] حضور يابد شناخته نشود و هرگاه غايب باشد در جستجويش بر نيايند ، اينان چراغهاى هدايت و روشنگران راه شبروانند ، كه به فتنه و فساد و سخنچينى در ميان مردم آمد و شد نكنند ، و دهان به عيبگويى از مردم و ياوهسرايى نگشايند ، براى آنان خداوند درهاى رحمتش را باز مىكند ، و از ايشان سختى عذابش را بر طرف مىنمايد . اى مردم ؛ زمانى بر شما خواهد رسيد كه اسلام در آن واژگون مىشود همچنانكه ظرف واژگون گردد و آنچه در آن است بريزد . . .
سيّد رضى رحمه اللّه فرمايد : اينكه حضرت عليه السّلام فرموده « كلّ مؤمن نومة » منظورش گمنام كم آزار است ، و « مساييح » جمع مسياح است ، و آن كسى است كه بين مردم به فساد و سخنچينى مىپردازد ، و « مذاييع » جمع مذياع است و آن كسى است كه هرگاه خلافى از كسى بشنود آن را پخش مىكند و براى ديگران بازگو مىنمايد ، و « البذر » جمع بذور است ، و آن كسى است كه سفاهتش بسيار و بيهودهگو است .
و در غيبت نعمانى از امام صادق عليه السّلام روايت آمده كه فرمود : اگر يك خبر را خوب بفهمى از ده خبرى كه آنها را [ فقط ] روايت نمايى بهتر است ، همانا هر حقّى را حقيقتى است و هر صوابى را نورى ، سپس فرمود : به خدا سوگند كه ما كسى از شيعيانمان را فقيه و فهميده نمىشماريم تا اينكه با او به كنايه و رمز سخن بگوييم و او منظور از آن را متوجه گردد ؛ امير المؤمنين عليه السّلام بر منبر در شهر كوفه فرمود : همانا در پشت سر شما فتنههاى تاريك ؛ كور و بىنور خواهد آمد ، كه از آن
هامش
( 1 ) . كمال الدين ، 1 / 330 .
( 2 ) . نهج البلاغه ، خطبه 102 ، فيض ، 291 .