و در حديث مرفوعى از حضرت ابو جعفر باقر عليه السّلام آورده كه فرمود : همانا دلهاى مردم ، اين حديث ما را به سختى پذيرا مىشود ، پس هركه به آن اقرار كرد او را بيفزاييد ، و هركس روى گردانيد رهايش كنيد . به تحقيق كه به ناچار فتنهاى پيش خواهد آمد كه هر پشتيبان و برگزيدهاى نيز در آن سقوط كند ، تا آنجا كه آن كس كه [ به خاطر كمال دقت ] يك دانه مو را دو تا كند هم سقوط مىنمايد ، به حدّى كه جز ما و شيعيانمان باقى نماند . « 1 »
نعمانى نيز همين حديث را در كتاب الغيبة روايت آورده ، و در آن پس از جملهء : دلهاى مردم اين حديث ما را به سختى پذيرا مىشود » آمده : پس اندكى به سوى آنان برافكنيد هركس به آن اقرار كرد او را بيفزاييد ، و هركس آن را انكار كرد او را واگذاريد . « 2 »
پنجاه و سوم : صبر كردن بر اذيت و تكذيب و ساير محنتها
برادرم ! بدانكه خداوند - تبارك و تعالى - بندگان خود را در زمان غيبت ولىّاش با انواع محنتها و بلاها امتحان مىكند تا بد از خوب جدا شود ، پس درجات خوبان را بالا برده ، و پليدان را بعضى با بعض ديگر درآميزد و باهم گرد آورد ، آنگاه همه را در آتش دوزخ بيفكند ، و خداى - عزّ و جل - فرموده است :
ما كانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ
« 3 » ؛ خداوند مؤمنان را بر اين حال كنونى [ كه مؤمن و منافق به هم مشتبهند ] وا نخواهد گذاشت تا اينكه پليد را از پاكيزه جدا سازد . . . . و اين سنّت خداوند در گذشتگان و آيندگان است ، همچنانكه خداى تعالى فرموده :
أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ * وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ
« 4 » ؛ آيا مردم چنين پندارند كه به صرف اينكه گفتند ايمان آورديم رها شوند و [ بر اين ادّعا ] هيچ امتحان نشوند ، و همانا كه ما امتهايى كه پيش از اينان بودند را به آزمايش آورديم تا خداوند راستگويان را از دروغگويان كاملا معلوم سازد . و حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : اى مردم خداوند شما را از اينكه بر شما ستم كند دور داشته ، ولى شما را ايمن ننموده از اينكه شما را بيازمايد و او كه بزرگوارترين گويندگان است فرموده :
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ وَ إِنْ كُنَّا لَمُبْتَلِينَ
« 5 » ؛ و به راستى كه در اين [ وقايع و حوادث ] آيات و نشانههايى است و ما البته [ خوب و بد بندگان را ] امتحان مىكنيم .
هامش
( 1 ) . بصائر الدرجات ، 23 ، باب 11 ، ح 14 .
( 2 ) . غيبت نعمانى ، 107 .
( 3 ) . سوره آل عمران ، آيه 179 .
( 4 ) . سوره عنكبوت ، آيات 2 و 3 .
( 5 ) . سورهء مؤمنون ، آيه 30 ؛ نهج البلاغه : خطبه 102 .