بر اينكه آن حضرت عليه السّلام ظهورهاى متعددى پيش از اين ظهور تامّ خواهد داشت كه تاريكى غيبت بر طرف خواهد گشت و براى عموم مردم آشكار خواهد شد ، چنانكه پيشتر نيز به اين مطلب اشارت رفت .
و امّا در مورد كشته شدن نفس زكيّه ؛ در كتاب « كمال الدين » از امام صادق عليه السّلام روايت آمده كه فرمود : بين [ خروج ] قائم آل محمد عليهم السّلام و كشته شدن نفس زكيّه ، جز پانزده شب نخواهد بود . « 1 »
گونهء سوم : نااميد بودن از نزديكى زمان فرج و ظهور آن حضرت - صلوات اللّه و سلامه عليه - مىباشد ، يعنى اينكه احتمال نزديك بودن آن را نفى نمايد ، چنانكه حال بعضى از اهل زمان ما است ، آنان كه عقايد و باورهاى خود را بر حدس و گمان و تخمين بنا مىكنند و ظاهر از دلايل ، حرام بودن اينگونه نااميدى نيز مىباشد ، به همان دليلهايى كه در گونهء دوم آورديم ، زيرا كه از اخبار روايت شده از امامان عليهم السّلام چنين استفاده مىشود كه بدين جهت وقت ظهور بر مؤمنين مخفى مانده ، تا در تمامى زمانها و سالها منتظرش باشند ، هرچند كه حكمتهاى ديگرى نيز براى آن هست و خداوند حقايق امور را مىداند .
ششم : اظهار اشتياق به ديدار آن بزرگوار
و اين از نشانههاى دوستان و مواليان آن جناب است و در خوبى و استحباب آن هيچ ترديدى نيست ، چون در دعاهاى روايت شده براى آن حضرت ، اين معنى آمده است و چه خوب سرودهاند :
قلبي إليك من الأشواق محترق * و دمع عيني من الآماق مندفق
الشّوق يحرقني و الدّمع يغرقني * فهل رأيت غريقا و هو محترق
* * *
ز آتش دل سوزم و در سيل اشكم غوطهور * كس غريقى همچو من ديده در آتش شعلهور ؟
شوق روى انورت آرد شگفتىها به بار * از ظهور طلعتت گردد زمستانها بهار
و بر اين مطلب دلالت دارد آنكه مولايمان امير المؤمنين عليه السّلام اظهار اشتياق به ديدارش را داشت ، چنانكه در حديث روايت شده از آن حضرت عليه السّلام در وصف حضرت مهدى - عجّل اللّه فرجه الشريف -
هامش
( 1 ) . كمال الدين ، 2 / 649 .