كه بهطور آشكارا پيش از قيامش كسى نامش را نبرد مگر كافر به او » « 1 » . و نيز مؤيّد اين اختصاص يافتن حرمت به آن در مورد اجماعى كه محقق داماد آن را نقل كرده كه : « بطور علنى و آشكار نامش را برند » . و سخنش خواهد آمد .
گونه پنجم : ياد كردن اين اسم شريف در مواقع ترس ، مانند : محافل و مجالس دشمنان دين كه تقيّه با آنان واجب است ، و هيچ اختلافى از هيچ يك از متقدمين و متأخّرين در حرمت اين قسم نيست ، و نيز تمام دلايل تقيّه بر آن دلالت دارد ، و همچنين احاديث منع از نام بردن ، همگى شامل اين قسم مىشود .
گونه ششم : ياد كردن نام آن حضرت در مجالس كه ترس و تقيّهاى در آنها نيست ، و اينگونه است كه معركهء آرا و جاى بحث و گفتگو مىباشد . و مختار نزد من ، قول به حرمت آن است ، موافق با رأى شيخ صدوق و مفيد و طبرسى و محقق داماد و علّامه مجلسى و محقق نورى - قدس سرّهم - بلكه در گفتار محقّق داماد اجماع بر آن نقل گرديده ، و در سخن بعضى ديگر شهرت اين قول حكايت شده ، به دليل اخبار صحيح ، معتبر و مستفيض ، بلكه از لحاظ معنى در حدّ تواتر . از جمله :
1 - شيخ صدوق رحمه اللّه به سند صحيحى از ابو هاشم جعفرى روايت آورده كه گفت : شنيدم حضرت ابو الحسن العسكرى ( امام هادى عليه السّلام ) مىفرمود : « جانشين بعد از من پسرم حسن است ، پس چگونه خواهيد بود در جانشين پس از جانشين ؟ راوى گويد : عرضه داشتم : خداوند مرا فداى تو گرداند ! چرا ؟ فرمود : زيرا كه شما شخص او را نمىبينيد و بردن نامش براى شما روا نيست . گفتم : پس چگونه او را ياد كنيم ؟ فرمود : بگوييد حجّت از آل محمد - صلّى اللّه عليه و على آبائه الطاهرين المعصومين - » . « 2 »
ثقة الاسلام كلينى رحمه اللّه نيز در كافى اين حديث را بهطور مرسل روايت كرده است . « 3 »
2 - شيخ صدوق رحمه اللّه به سند صحيحى ، از حضرت امام صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود :
« صاحب اين امر مردى است كه هيچ كس با اسمش او را ياد نكند ، مگر اينكه كافر باشد » . شيخ كلينى نيز به سند صحيحى اين خبر را چنين روايت نموده : « صاحب اين امر را كسى به نامش اسم نبرد مگر كافرى » . « 4 »
هامش
( 1 ) . مستدرك الوسائل ، 2 / 380 ح 14 .
( 2 ) . كمال الدين ، 2 / 381 باب ذيل ح 5 .
( 3 ) . اصول كافى ، 1 / 328 ، ح 13 .
( 4 ) . اصول كافى ، 1 / 333 باب در نهى از اسم ح 4 .