كمال نيافت تا اينكه ولايت من و ولايت خاندانم بر او عرضه شد ، و براى او مجسّم شدند ، و پيغمبران به طاعت و ولايت ايشان اقرار كردند . « 1 »
و به سند خود از امام صادق عليه السّلام آورده كه فرمود : هيچ پيامبرى به نبوّت نرسيد مگر به معرفت حقّ ما و برترى ما بر ديگران . « 2 »
و در روايت ديگر از آن حضرت است كه فرمود : نه هيچ پيغمبرى به نبوت رسيد و نه رسولى فرستاده شد مگر به ولايت ما و به برتريمان از غير خودمان . « 3 »
و از حضرت امام باقر عليه السّلام است كه فرمود : ولايت ما ولايت خداوند است كه خداوند هيچ پيغمبرى را جز به آن مبعوث نكرده است . « 4 » و روايات ديگر .
و مىتوان به چند وجه بين ايندو را جمع كرد :
اوّل : اينكه منظور در اين اخبار اذعان و اقرار به ولايت و افضليّت ايشان به نحو اجمال است ، و در حديث اوّل اذعان و اقرار تفصيلى مراد است كه از شناخت خصوصيات و شؤون ايشان به طور تفصيل برمىآيد .
دوم : اينكه مراد در آن اخبار فقط تصديق قلبى است و در حديث اوّل منظور تصديق قلبى و زبانى هردو است .
سوم : اينكه منظور در حديث نخستين سبقت گرفتن در عالم ارواح به اقرار به آنچه خداوند براى محمد و آل او عليهم السّلام قرار داده مىباشد ، كه سبقتگيرندگان به آن ، پيغمبران مرسل و فرشتگان مقرّب و مؤمنان آزموده بودهاند و ساير انبياء و فرشتگان و مؤمنين از آنها پيروى كردند :
وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ * أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ ؛
« 5 » و پيشتازان پيشروان ، آنان مقرّب هستند .
اين است آنچه در اينباره به خاطر رسيده و بر هريك از اين وجوه بعضى از اخبار شاهد است ، و ذكر آنها با اختصارى كه در نظر داريم منافات دارد . و اللّه العالم و هو العاصم .
و بعيد نيست كه مراد از فرمودهء امام عليه السّلام : امر شما . . . ، به قرينهء بعضى از روايات ، خصوص آنچه مربوط به قيام حضرت قائم عليه السّلام باشد ، زيرا كه از اسرارى است كه در تصديق و اعتقاد به آن جز
هامش
( 1 ) . بصائر الدرجات : 73 .
( 2 ) . بصائر الدرجات : 74 .
( 3 ) . بصائر الدرجات : 74 .
( 4 ) . بصائر الدرجات : 75 .
( 5 ) . سوره واقعه ، آيات 10 و 11 .