از درختش گرفته شده ، و اگر استنطاق شود سخن مىگويد ، براى قائم ما عليه السّلام آماده شده ، به وسيلهء آن همان كارها را انجام دهد كه موسى انجام مىداد ، و هرچه مأمور شود انجام مىدهد ، و هركجا افكنده شود با زبان خود نيرنگهاى دشمنان را برمىگيرد . « 1 »
و فاضل مجلسى در مجلّد سيزدهم بحار به نقل از كتاب بصائر الدرجات همين روايت را آورده و در آن آمده است : براى قائم ما عليه السّلام آماده شده تا هرآنچه موسى عليه السّلام انجام مىداد با آن عصا انجام دهد ، و آن مىترساند و آنچه نيرنگ و جادو كنند مىبلعد و آنچه امر شود انجام مىدهد و به هرسوى كه رو كند خدعهها را مىگيرد [ و خنثى مىكند ] دو لب - يا دو سر - دارد يكى در زمين و ديگرى بالا كه بين آنها چهل ذراع است ، با زبان خود نيرنگهاى دشمنان را برمىگيرد . « 2 »
نظير همين روايت را ثقة الاسلام كلينى در كافى آورده است . « 3 »
و در كتاب تذكرة الائمه منسوب به فاضل مجلسى - كه هنوز نسبتش برايم ثابت نشده - از محمد بن زيد كوفى روايت است كه امام صادق عليه السّلام فرمود : مردى از اهل فارس به نزد حضرت قائم عليه السّلام مىآيد و از او معجزهء موسى عليه السّلام را درخواست مىكند ، پس آن حضرت عصا را مىافكند و به صورت اژدها درمىآيد ، آن مرد مىگويد : اين سحر است . پس عصا - به امرى شبيه امر موسى عليه السّلام - آن مرد را مىبلعد .
تذكر : اينجا مناسب است دربارهء آن عصا و اوصاف آن مطالبى بياوريم ، عالم فاضل بزرگوار مجلسى در مجلّد پنجم بحار از كتاب عرايس المجالس ثعلبى نقل كرده كه گفت : در نام عصا اختلاف است ، ابن جبير گفته : اسمش ما شاء اللّه است ، و مقاتل گفته : نامش نفعه است و بعضى :
غياث ، و بعضى ديگر : عليق گفتهاند .
و امّا وصف آن و حوائجى كه در آن براى موسى عليه السّلام بود ، آگاهان به علم گذشتگان چنين گفتهاند : عصاى موسى دو سر داشت كه بيخ هريك از آنها كژى داشت و نيزهء آهنينى در انتهايش بود ، پس هرگاه موسى عليه السّلام شبهنگام به بيابانى وارد مىشد و مهتاب نبود ، دو سر عصا تا آنجا كه چشم كار مىكرد روشنايى مىداد ، هرگاه با كمبود آب مواجه مىشد ، آن را در چاه وارد مىكرد كه تا ژرفاى چاه امتداد مىيافت ، و سر آن مانند دلو مىشد ، و هروقت به غذا نياز
هامش
( 1 ) . كمال الدين : 2 / 673 .
( 2 ) . بحار الانوار : 52 / 318 .
( 3 ) . كافى : 1 / 231 .