نكته سوم : براى غيبت كبرى - كه ابتداى آن وفات سمرى است - وقت و انتهاى معيّنى نيست ، بلكه فرمان و حكم ظهور و اشراق نور آن حضرت - عجّل اللّه فرجه الشريف - به دست خداوند است .
اخبار زيادى بر اين معنى دلالت دارد ، از جمله در بحار از غيبت شيخ طوسى به سند خود از فضيل روايت كرده كه گفت : از حضرت ابو جعفر باقر عليه السّلام پرسيدم : آيا براى اين امر وقتى هست ؟
فرمود : « كذب الوقّاتون ، كذب الوقّاتون ، كذب الوقّاتون « 1 » » ؛ كسانى كه وقت آن را تعيين مىكنند دروغ گفتند ، دروغ گفتند ، دروغ گفتند .
و از حضرت ابو عبد اللّه امام صادق عليه السّلام آمده كه فرمود : كسانى كه وقت ظهور را تعيين مىكنند دروغ گويند ، ما نه در گذشته وقت را تعيين كردهايم و نه در آينده وقت را تعيين خواهيم كرد . « 2 »
و در كتاب المحجّه از مفضّل بن عمر منقول است كه گفت : از امام صادق عليه السّلام پرسيدم : آيا براى ظهور اميد منتظر مهدى وقت معيّنى هست كه مردم آن را بدانند ؟ فرمود : حاش للّه كه ما وقتى براى آن تعيين كنيم . عرضه داشتم : اى مولاى من ! علّت چيست ؟ فرمود : زيرا كه آن است ساعت ، كه خداوند تعالى مىفرمايد :
يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُوَ ؛
« 3 » از تو مىپرسند هنگام ساعت را كه چه وقت خواهد بود ، بگو البته علم آن نزد پروردگار من است ، كسى جز او آن ساعت را روشن و ظاهر نتواند كرد . « 4 »
و در خبر صحيحى از محمد بن مسلم از حضرت ابو عبد اللّه صادق عليه السّلام مروى است كه فرمود :
هركس از مردم وقتى را براى تو معيّن كرد ، مترس و هيبت او تو را نگيرد كه تكذيبش كنى ، زيرا كه ما هيچگاه براى كسى وقت تعيين نمىكنيم . « 5 »
و در حديث محمد بن حنيفه است كه وقتى از امير المؤمنين عليه السّلام سؤال كرد : آيا براى آن ( دولت مهدى ) وقتى هست ؟ فرمود : خير ، زيرا كه علم خداوند بر علم وقتگذاران غالب است ، خداوند به موسى وعدهء سى شب ميقات را داد ، بعد ده شب افزوده شد ، نه موسى آن ده شب را مىدانست و نه بنى اسرائيل دانستند ، و چون وقت ( سى شب ) گذشت ، بنى اسرائيل گفتند :
موسى ما را فريب داد ، لذا گوساله پرستيدند . ولى موقعى كه فقر و نيازمندى در ميان مردم زياد شد ، و يكديگر را قبول نداشته و انكار كردند ، در آن هنگام هرصبح و شام در انتظار امر الهى بوده باشيد . « 6 »
هامش
( 1 ) . غيبت شيخ طوسى : 262 .
( 2 ) . غيبت شيخ طوسى : 262 .
( 3 ) . سوره اعراف ، آيه 187 .
( 4 ) . المحجّة : 204 .
( 5 ) . غيبت شيخ طوسى : 262 .
( 6 ) . غيبت شيخ طوسى : 262 .