هر مرتبه از مراتب بىنهايت عدد ، نوعى خاصّ محسوب است كه با ساير مراتب مباينت دارد ، چون هر عدد داراى خواص ويژهاى است كه از آن تجاوز نمىكند .
در مورد زمان بايد دانست كه يك نوع بيش نيست هر چند كه معروض آن انواع حركات جوهرى و عرضى است . دليل آن هم اين است كه بين زمانهاى متعدد « عادّ مشترك » وجود دارد .
اجسام تعليمى كه بين آنها عاد مشترك وجود ندارد مثل كره و مخروط و مكعب و غيره ، هر يك نوع خاصى است ؛ همچنين سطوحى كه عاد مشترك ندارند مانند سطح مستوى و مقعّر و محدّب ، و خطوطى كه عاد مشترك ندارند ( اگر وجود داشته باشد ) مانند خط مستقيم و انواع قوسها هر يك نوع خاصى است .
اما اجسام و سطوح و خطوط غيرمنظّم هر يك نوع خاصى نيست بلكه مركب از انواع مختلف است .
فصل دهم : احكام و خواص كم
چنانكه قبلًا اشاره شد ، از جمله ويژگىهاى كم ، مساوات و تفاوت و قسمتپذيرى خارجى است كه در عدد بالفعل متحقّق است و در اقسام ديگر كم ، در عقل و وهم تحقق مىپذيرد .
ديگر از ويژگىهاى مهمّ كم ، وجود واحدى است از كم كه آن را عادّ مىكند ( مثل واحدهاى طول و سطح و حجم ، متر و مترمربع و متر مكعب و اجزاء و اضعاف آنها در كم متّصل قارّ ، و واحد عددى يعنى يك ، براى كم منفصل يعنى كليّهء اعداد طبيعى و غيره ) .