تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — صفحة 143

مساهمون:

ص١٤٣
براساس آنچه در روايات آمده است شيطان يك سجده‌ى طولانى كرد كه چهار هزار سال طول كشيد ولى هنگامى كه به او فرمان داده شد يك لحظه به حضرت آدم سجده كند امتناع كرد ، زيرا با هواى نفس و احساس غرورش وفق نمىداد . از اينجاست كه امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : ( لا تنظروا الى طول ركوع الرّجل و سجوده ، فانّه شىء قد اعتاده ، فلو تركه استوحش ، و لكن انظروا الى صدق حديثه و اداء امانته ) ؛ « به طول ركوع و سجود كسى نگاه نكنيد ، اى بسا عادت كرده و اگر ترك كند دچار اضطراب شود ، بلكه به راستى گفتار و اداء امانتش توجّه كنيد . »

علم و عقل و نفس

امام صادق عليه السّلام از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله روايت نموده كه فرمود : « العلم رائد ، و العقل سائق ، و النّفس حرون » « دانش پيشتاز است ، خرد سوق دهنده ، و نفس چموش است . » دانش هنگامى پيشوا و پيشتاز است كه آئينه واقع باشد ، و آنچه در آئينه ذهن انسان از درس و بحث و مطالعه نقش مىبندد ، هنگامى به آن دانش گفته مىشود كه واقع در آن منعكس باشد و گرنه جدل و شعر و سفسطه نام دارد ، چنان كه در عمل منطق تصريح شده است . امّا خرد ، همواره انسان را به سوى اعمال شايسته سوق مىدهد و از اعمال ناشايست باز مىدارد ، ولى در بيشتر اوقات
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — صفحة 143 | محمد جواد مغنية / مهدى پور