« چگونه شهرى كه پر از مخلوق بود منفرد نشسته است ! چگونه آنكه در ميان امتها بزرگ بود مثل بيوه زن شده است . »
- ارميا « 1 » ، كتاب مراثى « 2 » ، باب اول ، آيهء 1 .
ويرانههاى رى ، شهر باستانى رگا 27
شايد جا داشت كه ارميائى ايرانى نيز بر فراز ويرانههايى كه در 6 ميلى ( حدود ده كيلومترى ) جنوب شرقى تهران واقع است ، نوحه سر مىداد ، زيرا اين ويرانهها زمانى شهر رگا « 3 » يا راگس « 4 » را بوجود مىآوردهاند كه پايتخت ماد قديم ، و يكى از كهنسالترين مراكز تمدن ايران بوده است . آن را بزرگ مىداشتند ، چون زادگاه زرتشتش مىدانستند ؛ مقدس مىشمردند ، چون فرشتهء مقرب خدا ، رافائيل « 5 » ، روزگارى در آنجا ظاهر گشته بود ؛ شهرياران آن را بركشيدند ؛ و فاتحان به خاك هلاكش افكندند . اين شهر كه زمانى از شهرهاى بسيار بزرگ بود ، اكنون جز مشتى ديوارهاى فروريخته ، تلها ، گوديها ، و راه آبهاى ويران نيست ، و در ميان اين ويرانههاى قرون ، آثار حيات بندرت يافت مىشود . اگر در روى نقشههاى جغرافيايى نامش را ذكر كنند از آن به عنوان خرابههاى رى نام مىبرند . جويندگان گنج به دنبال سكهها و كوزهها ، پشتههاى متروك آن را كاويدهاند ، و دزدان آجر ، ديوارهايش را ويران ساختهاند تا آجرها و مصالح ساختمانى آن را براى ساختن بناهاى جديد
هامش
( 1 ) .jeremiah. يكى از پيغمبران بنى اسرائيل كه در زمان يوشيا ( پادشاه مملكت يهودا در نيمهء دوم قرن هفتم قبل از ميلاد ) مردم را در اورشليم موعظه مى - كرد . به سبب زيادهروى در نصيحت و اندرز او را به زندان انداختند ؛ ولى پس از سقوط اورشليم در 586 ق . م آزاد شد . م
( 2 ) .Lamentations. كتابى منسوب به ارميا ، شامل يك رشته قصايد در رثاى سقوط اورشليم . م
( 3 ) .Ragha( 4 ) .Rages( 5 ) .Raphael. نام يكى از فرشتههاى مقرب در ادبيات يهود . م