نعمت اللّه ولى « 1 » مؤسس سلسلهء دراويش نعمت اللهى « 2 » ، قرار دارد . ولى تاريخچهء قبلى آن نامعلوم است . كتيبه بر سه وجه يك هرم كوچك چهار وجهى از سنگ سياه كنده شده است كه حدود چهار اينچ ارتفاع دارد و حدود 5 / 3 اينچ طول اضلاع مربع قاعدهء آن است 22 و لذا اندكى بزرگتر از عكسى است كه من از آن در اين كتاب ارائه مىدهم . اين عكس را مرحوم جى . سى . وان روزبروك « 3 » مدير پست و گمركات ايران براى من فرستادند ، و خود ايشان آن را از آقاى آ . ميلر « 4 » كنسول روس در كرمان دريافت داشتهاند . مطالب اين هشت سطر نوشتهء ميخى با توجه به كتيبههاى ديگر داريوش بسيار آشناست . ترجمهء آن چنين است : « منم داريوش ، شاه بزرگ ، شاه شاهان ، شاه كشورها ، شاه اين سرزمين ، پسر ويشتاسب ، هخامنشى . » در ترجمهء عيلامى و بابلى كتيبه نيز همين گفته تكرار شده است 23 .
در خاتمه بايد گفت كه اگر موضوع بطور كلى در نظر گرفته شود ، داستان كشف رمز قرائت خط ميخى يكى از آموزندهترين فصول تاريخ تحقيقات فقه اللغهاى است ، و پيروزى گروتفند و پيروانش را بايد در رديف موفقيتهاى جاودانى بشر در قرن نوزدهم شمرد . اميد است آن بركات و نيكيهايى كه داريوش در كتيبهء خويش بر كوه بهستان براى كسانى كه كتيبهاش را حفظ كنند و مطالب آن را بر مردم بخوانند از خداوند خواستار شده است ، راست بيايد و اهورامزدا يار و مددكار چنين مردمانى باشد .
هامش
( 1 ) . شاه نعمت اللّه ولى ، ملقب به نور الدين ( 730 - 834 ه . ق ) ، عارف و صوفى معروف و مؤسس سلسلهء نعمت اللهيه است . نسبش ، بنابر مشهور ، بابيست واسطه به پيغمبر ( ص ) مىرسد . غير از ديوان اشعارش ( شامل قصايد ، غزليات ، ترجيعات ، تركيبات ، مثنويات ، قطعات ، و رباعيات ) كتب و رسالات متعددى به عربى و فارسى نوشته است كه تعداد آنها را 300 و حتى 500 ذكر كردهاند .
بقعهء شاه نعمت اللّه ولى در ماهان مورخ 840 ه . ق است . و توسط احمد شاه از سلاطين بهمنيهء هند ساخته شده . شاه عباس كبير و دو تن از حكام كرمان در قرن سيزدهم آن را مرمت كردهاند . اخيرا هم ادارهء كل باستانشناسى به تعمير آن اقدام كرده است . م
( 2 ) . نعمت اللهى يا نعمت اللهيه سلسلهاى از صوفيه هستند منسوب به شاه نعمت اللّه ولى . در ايران و هند پيروان فراوان دارند . در دوران صفويه ، كه بازار تصوف در ايران چندان رونق نداشت و صوفيه غالبا مطعون و منفور بودند ، نعمت اللهيه در هند به نشر تعاليم خود كوشيدند . م
( 3 ) .Roosbroeck( 4 ) .Miller