ديگرى است كه مىنمايد نقوش بالا را نگاه داشتهاند . در ميان آنها نقشى است كه گويى تاج پاپ اعظم را بر سر دارد . دست خود را باز كرده است و گويى در حق كسانى كه در زير او قرار دارند دعا مىكند . پندارى كسانى كه به او مىنگرند از او بركت مىطلبند . اندكى پيشتر نقشى است عظيم از مردى ستبر و تنومند كه بر اسب سوار است و مىگويند كه نقش شمشون « 1 » است و بر پيرامونش بسيارى نقشهاى ديگر ديده مىشود كه جامههايى به طرز جامههاى فرانسويان بر تن دارند و موهايشان بلند است و تمام اين نقشها ، برجسته « 2 » است .
به مسافت دو روز راه از اين محل شهرى است به نام تيمار « 3 » . و به مسافت دو روز راه از همين شهر شهر ديگرى است كه در آن گورى است كه گويند قبر مادر سليمان است و بر فراز آن كليساى كوچكى است كه خطوط عربى بر آن كندهاند .
ايرانيان آن را مادر سليمان خوانند « 4 » و اين بنا رو به مشرق است . از آنجا به مسافت سه روز راه به شهرى مىرسى به نام دهبيد « 5 » كه در آن مردم به كار كشاورزى و پارچهبافى سرگرمند . به مسافت دو روز راه از اين محل به جايى مىرسى كه نامش وارگارى « 6 » است كه در روزگار گذشته شهرى بزرگ و زيبا بوده است اما اكنون بيش از
هامش
( 1 ) . در متنSampsonكه همان شمشون است و اروپاييان سامسون گويند . - م .
( 2 ) . به اصطلاح امروزbas reliefكه در متن( half rlief - ) half relievاست و مترجم در حاشيه اين توضيح را دربارهء آن نوشته است : « نقش برجسته يعنى نقشى كه قسمتهاى پيشين آن را بهطور كامل كندهاند و عقب آن مسطح است » . - م .
( 3 ) . در متنThimarدر نقشههاى تاريخى ايران بين ابركوه و نوبندگان قرار دارد . ( صداقتكيش )
( 4 ) . در اينجا مؤلف « مادر سليمان » را معنى كرده است . - م .
( 5 ) .Dehbeth( 6 ) .Vargariو در حاشيه وارگانVargan. وارگارى : آقاى جمشيد صداقتكيش با نقل از آلفونس گابريل در تحقيقات جغرافيايى راجع به ايران ( ترجمهء فتحعلى خواجه نورى به كوشش دكتر هومان خواجه نورى ، تهران ، ابن سينا ، 1348 ) ، ص . 77 ، مىنويسد : دو منزل آن طرفتر از دهبيد ، انسان به نقطهاى به نام وارگارى يا وارگان مىرسد كه زمانى شهر بزرگ و زيبايى بوده . مىتوان چنين فرض كرد كه مقصود از آن همان « اراويرجان » باشد كه دو دهكدهء آن به نام تركانTurkanو « ده » بر روى خرابههاى شهر قديم ساخته شده است . همان محقق سپس توضيح مىدهد كه اراويرجان همان « هرابرجان » كنونى است كه از دهبيد تا آنجا دو منزل ( 12 فرسنگ ) راه است . پيشوند « هرا » همان است كه در « هرات » مىبينيم و « ويرجان » و « ورجان » و « ورگان » شكلهاى تغييريافتهء « بر جان » است . -