تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه هاي ونيزيان در ايران ( فارسى ) — صفحة 347

مساهمون:

ص٣٤٧
بيش از جنگهاى ديگرى كه در ايران روى داده بود طرفين كشته دادند . شاه اسماعيل شاهزادگان دشمن را نكشت ، بلكه به زندان افكند ، و بر قلمرو ايشان ، استراباد و خراسان و هرات دست يافت ، همچنين بر ديگر نواحى كه بر آنها غلبه يافته بود . هنگامى كه شاه صفوى مىخواست از آن سامان بازگردد فرمان داد كه پسران شيبانى را نزد او آورند و به ايشان گفت : « شما پسران پادشاهى بزرگ هستيد كه عهد خود را شكست و به سرزمين من تاخت‌وتاز كرد و مرا بر آن داشت كه بر او حمله برم . اكنون بر وى چيره شده و تباهش كرده‌ام اما بر جان شما مىبخشم و اجازه مىدهم كه به كشور خود بازگرديد مشروط بر آنكه كلاه قزلباش بر سر نهيد « 1 » و اين رود مرز شما باشد » . جوانان جواب دادند : « خدايگانا به هرچه بخواهى خرسنديم و فرمان ترا گردن مىنهيم » . بدين‌گونه آزاد شدند و به سمرقند رفتند و ما نيز به كاشان بازگشتيم . سراسر زمستان سال 1510 م . [ 915 / 916 ه . ق . ] « 2 » را در آنجا گذرانديم . همين‌كه جوانان به سمرقند رسيدند خبر به خالويشان رسيد كه ايشان به شاه صفوى اظهار انقياد كرده‌اند . اين خالو از اميران سرسخت تاتارستان بود . پس نزد جوانان آمد و گفت : « اى نادانان ، شما با پوشيدن شعار آن سگ كه نه نصرانى است نه مسلمان ، آبروى ما را ريخته‌ايد . » و سخت بر ايشان برآشفت . جوانان پاسخ دادند كه « ما آنچه در قدرت داشتيم كرديم . آخر پدرمان كشته و خودمان اسير شده بوديم و كشورمان گشوده و لشكرمان پراكنده بود » . آنگاه توبه كردند و قباى سبز را كه شعارشان بود پوشيدند و خالو قول داد كه لشكر به يارى ايشان فرستد تا با شاه اسماعيل مصاف دهند . در سال 1512 م . [ 917 / 918 ه . ق . ] اين شاهزادگان با خالويشان لشكرى عظيم گردآوردند ، و به سرزمين خراسان كه ازان صفويان بود قدم نهادند و شهر چيرازو « 3 » را گرفتند و صفويان را از دم تيغ گذراندند . به دنبال اين
هامش
پوست سرش را از كاه انباشته به عنوان يادگار و هديه نزد سلطان بايزيد دوم به قسطنطنيه فرستاد ، و استخوان كاسهء سر را فرمود به طلا گرفته قدحى ساخته در مجلس بزم به گردش آوردند » . ( تاريخ ادبيات ايران ، براون ، جلد 4 ، ترجمهء رشيد ياسمى ، ص . 52 ) . - م . ( 1 ) . در متن قباى سرخred Caftanكه مراد همان تاج قزلباش است . ( 2 ) . نبرد مرو شاهجان كه شيبانى خان در آن كشته شد در 1514 [ قطعا در 916 ه . ق . ] وقوع يافت . ( 3 ) . در متنChirazzoكه شايد شيراز باشد از مضافات سمرقند . - م .