تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه هاي ونيزيان در ايران ( فارسى ) — صفحة 325

مساهمون:

ص٣٢٥
در پيش داشت به يكى از سرداران خود به نام سليمان بيگ « 1 » سپرد . شيخ حيدر چون شنيد كه لشكر دشمن از لشكر او نيرومندتر است ، به محلى به نام « وان » نزديك خوى عقب نشست ، در انتظار آنكه ديگر بزرگان مخالف با رستم « 2 » از سوى غرب به وى بپيوندند . اما حركت سليمان سردار رستم [ بيگ ] چنان سريع بود كه شيخ حيدر ناچار با او درآويخت ، بىآنكه منتظر رسيدن نيروى امدادى بيشترى شود . جنگى خونين درگرفت . « 3 » صفويان چون شير جنگيدند با اين همه پس از آنكه عده‌اى از هر دو طرف كشته شدند سرانجام لشكر تبريز پيروز شد و شيخ حيدر با عده‌اى از كسانش كشته شدند . پس از شكست در جست‌وجوى جنازهء شيخ حيدر برآمدند كه سرانجام كشيشى ارمنى آن را يافت ، و پيروان حيدر جسد او را به اردبيل بردند و در آنجا دفن كردند . « 4 » در تبريز اين پيروزى مايهء شادمانيهاى فراوان شد . رستم پس از شنيدن خبر شكست دشمن و مرگ حيدر بيدرنگ كسانى به اردبيل فرستاد تا زن و سه پسرش را دستگير كنند و مىخواست ايشان را بقتل رساند ، اما به خواهش بعضى بزرگان آنان را رها كرد . با اين همه فرمان داد تا در جزيرهء آق‌تمر [ اكتمر ] « 5 » ،
هامش
( 1 ) . مراد امير اعظم سليمان بيگ بيژن ( بيچن ) اوغلو است « كه حتى در دورهء اوزون حسن به عنوان مردى جنگى و فاتح قلعهء بدليس در كردستان شهرت داشت . » ( هينتس ، تشكيل دولت ملى در ايران ، ص . 108 ) . ( 2 ) . چنان كه پيش از اين گفتيم پادشاه ايران كه با شيخ حيدر جنگيد و او را مغلوب و مقتول كرد سلطان يعقوب آق‌قوينلو بود نه رستم آق‌قوينلو . ( 3 ) . زنو مىنويسد كه اين جنگ نزديك دربند درگرفت كه البته از « وان » بسيار دور بود . [ هينتس مىنويسد : « در مرز طبرسران در دامنهء كوه البرز نزديك روستاى " درتنت " در چهارشنبه نهم ژوئيه 1488 م . ( - 893 ه . ق . ) كار به جنگ كشيد » ، ص . 108 . ] ( 4 ) . « در بحبوحهء جنگ تيرى كه بخطا رفته بود به او [ شيخ حيدر ] اصابت كرد . شيخ از اسب به زمين افتاد . . . على آقا كه دربان ( قاپوچى ) سلطان يعقوب بود ، سر شيخ را از بدن جدا ساخت . . . اميران پيروزى خود را به سلطان گزارش دادند و سر حيدر را به نزد او فرستادند . . . جسد حيدر را قزلباشها در حال ماتم شستند و در كفن پيچيدند و در دهكدهء الفنديار در ناحيهء دهكندى واقع در ولايت طبرسران دفن كردند . شاه اسماعيل . . . در طبرسران امر به نبش قبر پدرش كرد و بقاياى او را به اردبيل برد و در آنجا در حوالى خياو در آرامگاه باشكوهى به خاك سپرد » . ( هينتس ، تشكيل دولت ملى در ايران ، ص . 108 - 110 ، انتشارات خوارزمى ، 1361 ه . ش . ) . - م . ( 5 ) .Ak Tammarهمان درياچهء وان است كه ارمنيان چنين مىخوانند . اين جزيره تا امروز مقر جاثليق [ -Catholicosعنوان رؤساى مذهبى ارمنستان ] است و لاياردLayardتوصيفى كامل از آن كرده است . ر . ك . صفحهء 262 .