تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه هاي ونيزيان در ايران ( فارسى ) — صفحة 322

مساهمون:

ص٣٢٢
به دست به پيشبازش آمد يعقوب فرمود كه نخست خودش از آن شربت بچشد . زن هراسان آشفته‌حال نتوانست جواب رد دهد و پس از آنكه شربت را نوشيد شوى نيز چنان كرد و اندكى از آن نيز به پسرك داد . اين كار در بيست و چهارمين ساعت روز روى داد ، آن نوشابه چنان جانگزا بود كه تا نيمه‌شب همگى مردند . روز ديگر خبر مرگ اين سه تن پراكنده شد . همهء بزرگان قوم و همهء مردم ايران دچار حيرت و وحشت شدند . بسيارى از بستگان يعقوب جاهاى مختلف را گرفتند چنان كه ذكر آن بيايد . پس از مرگ سلطان يعقوب چون پسر ديگرى از اوزون حسن باقى نمانده بود يكى از بزرگان كه از بستگان يعقوب و نامش جلاير « 1 » بود تخت و تاج را تصاحب كرد . اگرچه سه سال سلطنت كرد ، ولى كارى مهم انجام نداد . پس از او بايسنقر نامى به تخت ملك برآمد و دو سال پادشاهى كرد . رستم « 2 » جوانى بيست‌ساله جانشين او شد و هفت سال جهاندارى نمود . در دوران او پدر صوفى « 3 » كشته شد . همچنان‌كه خود شاه بعدها به دست يكى از بزرگان قوم به نام احمد « 4 » با توطئهء مادر خويش كه معشوق احمد بود بقتل رسيد . پس از كشته شدن رستم سپاهيان او بر يكى از
هامش
( 1 ) . در متنJulauer. گرى دربارهء او چيزى ننوشته است . هينتس مىنويسد : « پس از مرگ يعقوب تركمنهاى آق‌قوينلو به دو دسته تقسيم شدند گروهى به آخرين پسر اوزون حسن كه در آن هنگام در قيد حيات بود و بيست و دو سال داشت به نام مسيح روىآوردند و گروهى ديگر به بايسنقر پسر يعقوب گرويدند . بايسنقر پيروز شد و بر تخت نشست . مسيح كشته شد » . ( هينتس ، تشكيل دولت ملى در ايران ، ص . 116 ، انتشارات خوارزمى ، 1361 ه . ش . ) . - م . ( 2 ) . مراد رستم بيگ تركمان پسر مقصود بيگ و نوادهء اوزون حسن است : « وى در 897 ه . ق . بر عمزادهء خويش بايسنقر تركمان شوريد و او را به شيروان منهزم نمود و خود به سلطنت نشست . با آنكه نخست سلطان على صفوى را حرمت داشت آخر از او ترسيده در قتل او كوشيد . اما خود او نيز چند سال بعد به دست احمد بيگ تركمان كه بر وى شوريده بود بقتل رسيد . ( دايرة المعارف فارسى ) . - م . ( 3 ) . مراد از « صوفى » همان شاه اسماعيل صفوى است كه برادرش سلطان على ( نه پدرش چنان كه آنجوللو مىنويسد ) با سلطان رستم يا رستم بيگ تركمان جنگيد و كشته شد . - م . ( 4 ) . رستم بيگ به دست احمد بيگ تركمان پسر اغورلو محمد كشته شد . احمد بيگ « در ذيقعدهء سنهء 902 ه . ق . عمزادهء خود رستم بيگ تركمان را كشته به امارت نشست اما خود او سال بعد و پس از شش ماه سلطنت در جنگ با امراى سركش خود بقتل رسيد . بعد از او سلطان مراد بيگ تركمان به امارت نشست . احمد بيگ را به علم‌پرورى و ديندارى و دادگسترى ستوده‌اند » . ( دايرة المعارف فارسى ) . - م .