سرگذشتى كوتاه از زندگانى و كارهاى شاه اوزون حسن « 1 » به خامهء جووان ماريا آنجوللو حسن بيگ پادشاه ايران دختر امپراتور مسيحى طرابوزان را به زنى مىگيرد و پس از آنكه از او داراى پسرانى مىشود ، همسرش با دو دخترش به آيين نصارا راهب مىگردند . پدر اين زن را به اسارت به قسطنطنيه مىبرند .
[ فصل يك ] 1
اوزون حسن نيرومندترين پادشاه تبريز و ايران چندين زن به همسرى برگزيده بود ، از جملهء آنها يكى به نام دسپينا خاتون كه دختر پادشاه طرابوزان به نام كالويوحنا كه از قدرت سلطان عثمانى ، مراد دوم ، هراسان بود و مىخواست با بستگى به حسن بيگ خود را در روز مبادا پشتگرم كند . ازاينرو دخترش را به عقد حسن بيگ درآورد به شرط آنكه بر كيش نصارا باقى ماند ، و كشيشانى براى اجراى مراسم مذهبى به خدمت او بگمارد . حسن بيگ از اين زن داراى يك پسر و سه دختر شد ، از اين دختران نام نخستين مارتا بود كه همسر شيخ حيدر شد پدر [ شاه ] اسماعيل صفوى . دو دختر ديگر نزد مادر خود ماندند و پس از چندى بر آن شدند كه از شوهر جدا شده كنج عزلت گزينند . اوزون حسن درامدى هنگفت برايشان مقرر فرمود و خرپرت « 2 » را كه در مرز سرزمين دياربكر است نشستنگاه آنها كرد . آن بانو در اينجا روزگارى دراز بسر برد و با دو دخترش به آيين نصارا زيست و پس از مرگ در شهر « آمد » در كليساى سن جورجو « 3 » به خاك سپرده شد و حتى تا امروز
هامش
( 1 ) .A Short Narrative of the Life and Acts of the King Ussun Cassano .( 2 ) . در متنIscartibiert. گرى آن را خرپوت كنونىKharputنوشته و خواننده را به سفرنامهء بازرگان ونيزى ، فصل سوم ؛ و سفرنامهء كاترينو زنو ، رجوع داده است كه پيش از اين گذشت .
( 3 ) .San Giorgioيا جرجيس پاك . گرى مىنويسد : « كليساى سن جورجو يا مار جرجيسMar Jurjeesكليساى كهن يعقوبى بود اما اكنون به ويرانى افتاده است . » نگاه كنيد به سفرنامهء كاترينو زنو .