تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 253

مساهمون:

ص٢٥٣
فوج ما كه مركب از ششصد سوار بود به ميان اردوى روسها كشيده شد كه به استثناى پنج يا شش نفر كه خبر اين فاجعه را به تبريز آوردند همگى نابود شدند . طرز تشكيل شوراى جنگ و مشورت درباره‌ى عمليات جنگى هم ويژگيهاى خاص و به خصوص محرمانه بودن خود را دارد و با وجود ضررهايى كه از اين راه متوجه آنها شده است تاكنون موفق به تغيير روشهاى معمول نگرديده‌اند . ممكن است تصور شود نقشه‌هايى كه وليعهد طرح مىكند ، جنبه‌ى كاملا محرمانه دارد و آن‌چه درباره‌ى آن گفته و شنيده مىشود ، در پشت درهاى بسته صورت مىگيرد ، اما در عمل موضوع دقيقا برعكس است . در اين موارد شاهزاده بزرگان و وزيران را گردهم مىآورد و با آنها وارد بحث مىشود . صرف‌نظر از نتيجه‌ى مشاوره طبق رسوم كشور نوكرها دايما پشت در و گاهى توى اتاق مىايستند و با وجود تذكرات مكرر حتى در موارد بسيار بااهميت هم موفق نشده‌اند نوكرها را از محل شورا دور نگاه دارند . نتيجه آن‌كه پس از پايان هرگردهم‌آيى بسيار محرمانه كه در آن نقشه‌ى عملياتى به تصويب مىرسد ، دو ساعت بعد خبر در تمام اردو مىپيچد و سربازى نمىماند كه از طرح حركت قشون آگاهى پيدا نكرده باشد . از اين‌رو روسها از آن‌چه بر ضد آنها تصميم گرفته مىشود اطلاع مىيابند و خود را آماده‌ى پذيرايى از ايرانيها مىنمايند . ايرانيها كه تصور مىكنند روسها را غافلگير خواهند نمود غالبا خود غافلگير مىشوند . تلفات بزرگى كه در بسيارى موارد بر ايرانيها وارد آمده ، باعث تنبيه آنها نگرديده است و كماكان به اين روش ادامه مىدهند . وليعهد يك بار در موقعيت وخيمى متوجه اين امر شد . در ماه سپتامبر سال 1812 خبر رسيد كه يك فوج روسى به سركردگى آقاى كوتروفسكى به سوى ارس در حركت است تا قلعه‌ى لنكران را كه من چند ماه قبل به حيله تسخير نموده بودم ، پس بگيرد و وارد اردبيل شود . شاهزاده فورا و علنا تصميم گرفت با او مصاف بدهد . در آن موقع من حضور نداشتم و فقط روز بعد پس از مراجعتم از آن آگاه شدم . شاهزاده مرا احضار