اسب ارباب در حركت است هدايت مىكند .
قبلا گفتم كه اين لوازم بسيار تجملى هستند . بعضى از اين ادوات بدون آنكه با مرواريد و سنگهاى قيمتى تزيين يافته باشند از صد تا صد و پنجاه تومان قيمت دارند . ادوات مزبور را از طلاى ميناكارى و كندهكارى شده مىسازند . در ايران اين نوع تزيينات با مهارت فوق العادهاى انجام مىگيرد . جنس كوزهى قليان از بلور بسيار روشن است كه به طرز فوق العاده زيبايى تراشيده ، زرنشان شده است .
قليانى كه پادشاه هنگام تشريفات رسمى استفاده مىكند پوشيده از مرواريد ، الماس ، ياقوت و زمرد است كه به قرارى كه مىگويند بيش از ده ميليون فرانك ارزش دارد . پادشاه دو نوع قليان دارد يكى قليان شهرى و ديگرى قليان سفرى . كوزهى قليان اخير به جاى بلور از چرم است اما به قدرى طلاكارى و ميناكارى دارد كه روىهمرفته بيش از كوزهى قليانهاى ديگر قيمتى است .
شاه عباس كبير در ابتداى سلطنتش معلوم نيست به چه جهت قليان كشيدن را با برقرارى مجازات اعدام منع كرده بود و با اينكه چند نفر هم در حين ارتكاب فى المجلس به اعدام سپرده شدند ، هرگز موفق نشد عادت مزبور را از بين ببرد و بالاخره مجبور شد اين دستور را لغو كند . « 1 »
هامش
( 1 ) - حكايت مىكنند كه روزى شاه عباس دستور داد تمام قليانها را با پهن اسب پر كنند . پس از آوردن قليانها از همه پرسيد كه نظرشان دربارهى اين تنباكو كه اخيرا از شيراز آورده شده چيست .
جملگى صريحا پاسخ دادند كه فوق العاده است و طعم عالى دارد .
پادشاه كه خشمگين شده بود فرياد زد " لعنت بر اين داروى بسيار بد كه نتوان آن را از تپالهى حيوانات تشخيص داد " .