را تمام كرد و فنجان را پس داد .
علاقهى ايرانيها به قهوه تا سرحد جنون پيش مىرود و من فكر نمىكنم حتى يك نفر هم در اين كشور پيدا شود كه چند فنجان قهوه در روز ننوشد . اين امر به دليل اينكه قهوه فوق العاده ارزان است به آسانى امكانپذير مىباشد . اشخاص مرفه كه هنگام سفر نمىتوانند هروقت كه ميلشان كشيد از آن بنوشند مقدارى قهوهى كوبيدهى فشرده كه براى نرم كردن آن كمى عسل رقيق هم به آن اضافه شده است در نوعى انفيهدان با خود همراه دارند . اين مخلوط صورت نوعى مربا را دارد كه بدمزه هم نيست و آن را با قاشقهاى كوچك مثل شكلات مىخورند . بعضيها هم ترياك به آن اضافه مىكنند ولى در اين صورت به مقدار كمترى از آن مصرف مىنمايند .
ايرانيها عشق مفرطى به قليان دارند كه نه تنها بر عشق به قهوه فزونى دارد ، بلكه از ضروريات زندگى آنها به شمار مىآيد . قليان نوعى چپق است كه مورد استعمال عموم مىباشد .
قليان از قطعات مختلف : سرقليان ، ميانه ، كوزه و نيها تشكيل مىشود . سر قليان به شكل گلابى است كه قسمت پايين آن را بريده و صاف كرده باشند . درون سرقليان را كه خالى است با گل آهك پخته به صورت استوانهاى كه دو سر آن باز است اندود مىكنند . ابتدا تا دوسوم سر قليان را با قطعات زغال پر مىكنند و سپس آن را بالاى ميانه كه به صورت عمودى روى كوزه قرار داده شده ، مىگذارند . قسمت تحتانى ميانه تا دو پوس به ته كوزه مانده فرو مىرود . وسط ميانه يك سوراخ جنبى تعبيه شده كه نى قليان را در آن فرو مىكنند و براى اينكه دود درست مكيده شود نى و ميانه را با دقت آببندى مىنمايند .
طرز آماده كردن قليان به اين صورت است : اول قدرى آب كه غالبا آن را معطر مىكنند در كوزه مىريزند و دقت مىكنند كه مقدار آب از حد اندازه تجاوز ننمايد زيرا در اين صورت موقعى كه نفس را بالا مىكشند حالت تلمبه را پيدا مىكند و آب توى دهان مىآيد . مقدار آب بايد آن اندازه باشد كه فقط هوا از آن عبور كند . سپس سر قليان را از تنباكو پر
سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 94
مساهمون: گاسپار دروويل
ص٩٤