پسانداز مىكند و دستكم خرجش را به اندازه درآمد خويش تنظيم مىكند ؛ « المقتّر » هركس كه بدون ضرورت برخود و خانوادهاش سخت بگيرد ؛ « السّمح » آسانگير و انعطافپذير كه نه سخت مىگيرد و نه بىجا مصرف مىكند ، كسى كه هرچيز را در جاى خود قرار مىدهد . براين اساس معناى آيه چنين مىشود : ميانهرو باش ؛ چنانكه آيه قرآن مىفرمايد : « دستت را به گردنت زنجير مكن و بسيار گشاده دست هم مباش كه در اين صورت ملامت شده و حسرت زده برجاى خواهى ماند . » « 1 »
34 - و قال عليه السلام : « أشرف الغنى ترك المنى . »
ترجمه : برترين بىنيازى ترك آرزوها است .
شرح : هر انسانى آرزو دارد همسرى شايسته و فرزندى صالح داشته باشد . همچنين مىخواهد عاقل ، سالم و بىنياز از ديگران باشد . چنين آرزويى را نمىتوان بد يا خوب دانست ، زيرا لازمه طبيعت انسانى و فطرت او است . از سوى ديگر كسى كه آمرزش و رحمت خدا ، خير ديگر انسانها و نابودى ستم و ستمگران را آرزو مىكند از پاكان و نيكان است و ترديدى نيست كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ، على عليه السّلام و مؤمنان صالح خواستار هدايت همه انسانها بودهاند . با اين توضيح روشن شد در حكمت بالا ، امام عليه السّلام از آرزوى چيزهاى ناممكن سخن مىگويد كه به حماقت شبيهتر است .
بههرروى ، آرزو نه سودى به حال انسان دارد و نه زيانى را از او دفع
هامش
( 1 ) .وَ لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراًاسراء / 17 : 29 .