سرگردان شدى . تو حق را نشناختى تا بدانى كه اهل حق چه كسانى هستند و باطل را نيز نشناختى تا باطل گرايان را بشناسى .
حارث گفت : من به همراه سعيد بن مالك و عبد اللّه بن عمر از جنگ كنار مىرويم . امام عليه السّلام فرمود : همانا سعيد و عبد اللّه بن عمر ، نه حق را يارى كردند و نه باطل را خوار ساختند .
شرح : ( إنّك نظرت تحتك و لم تنظر فوقك فحرت ) تو كوتهبينى و توان ديدن فراتر از جلوى بينىات را ندارى . ( إنّك لم تعرف الحقّ فتعرف أهله ) همنشينى طلحه و زبير با رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و نيز همسرى عايشه با حضرت ، تو را فريفته است . بدان كه حقيقت را با همصحبتى ، خويشاوندى ، القاب نيكو و مانند اينها نمىشناسند . آن را از منبع و سرچشمهاش ( قرآن و سنت ) مىگيرند و آنگاه حقگويان و باطلگرايان را با آن مىسنجند . اصحاب جمل با پيمان شكنى ، سر به شورش برداشتند و در زمين به تباهى و فساد پرداختند .
مسلمانان را از هم جدا كردند و براى ريختن خونهاى بىگناه لشگركشى نمودند ؛ با آنكه خداوند مىفرمايد : « و اگر دو طايفه از مؤمنان با هم بجنگند ، ميان آن دو را اصلاح دهيد و اگر [ باز ] يكى از آن دو بر ديگرى تعدّى كرد ، با آن [ طايفهاى ] كه تعدّى مىكند بجنگيد تا به فرمان خدا بازگردد . پس اگر بازگشت ، ميان آنها دادگرانه سازش دهيد و عدالت كنيد كه خدا دادگران را دوست مىدارد » « 1 » و نيز « با آنان بجنگيد تا ديگر فتنهاى نباشد و دين ،
هامش
( 1 ) .وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَى الْأُخْرى فَقاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلى أَمْرِ اللَّهِ فَإِنْ فاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَحجرات / 49 : 9 .