زكات به دارايىهاى فعلى تعلق مىگيرد . در روايت معصوم آمده است : « به دين و طلب و مالى كه هماكنون در اختيار نيست ، تا زمان به دست آوردنش زكات واجب نمىشود . » « 1 » با اين توضيح روشن مىشود كه كلام امام عليه السّلام درباره زكات اصطلاحى نبوده و به طلبى اختصاص دارد كه صاحبش از رسيدن به آن نااميد و دريافتش به منزله روزى غير قابل پيشبينى باشد . در كتاب « وسائل الشيعة » از معصوم روايت شده است : « هديه ارزشمندى كه به انسان داده مىشود و نيز ارثى كه بدون پيشبينى به كسى مىرسد ، شامل حكم خمس مىگردد . » « 2 » از اين روايت بر مىآيد پرداخت خمس هر چيز باارزشى كه به صورت غير منتظره به انسان مىرسد واجب است .
سابعها : و في حديثه عليه السلام أنّه شيّع جيشا بغزية فقال :
« اعذبوا عن النّساء ما استطعتم . »
ترجمه : امام عليه السّلام ، لشگرى را براى جنگ همراهى مىكرد . به آنان فرمود :
تا مىتوانيد از زنان دورى كنيد .
شرح : « اعذبوا » دورى كنيد . در جنگ ، به زنان نيانديشيد و درباره آنان گفتوگو نكنيد ، زيرا خداوند در يك بدن ، دو دل ننهاده است . « 3 »
هامش
( 1 ) . تهذيب الأحكام ، ج 4 ، ص 31 ، ح 78 ؛ وسائل الشيعة ، ج 6 ، ص 63 ، ح 6 ؛ مختلف الشيعة ، ج 3 ، ص 162 .
( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 6 ، ص 350 ، ح 5 .
( 3 ) . برگرفته از آيه« ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ »( خداوند براى هيچ مردى در درونش دو دل ننهاده است . ) احزاب / 33 : 4 .