خانه بىنيازى براى توشهگيران و خانه پند براى پندآموزان است . دنيا سجدهگاه دوستان خدا ، نمازگاه فرشتگان الاهى ، فرودگاه وحى خدا و تجارتگاه دوستان خدا است كه در آن رحمت خدا را به دست آوردند و بهشت را سود بردند . چه كسى دنيا را نكوهش مىكند و حال آنكه جدا شدنش را اعلام داشته و فرياد زده كه ماندگار نيست و از نابودى خود و اهلش خبر داده است . با بلاى خود بلاها را نمونه آورد و با شادمانى خود آنان را به شادمانى رساند . در آغاز شب به سلامت گذشت ، ولى در صبحگاهان با مصيبتى جانكاه بازگشت ، تا مشتاق كند و تهديد نمايد و بترساند و هشدار دهد . پس مردمى در بامداد با پشيمانى دنيا را نكوهش كنند و مردمى ديگر در روز قيامت آن را مىستايند . دنيا حقائق را به يادشان آورد ، يادآور آن شدند . از رويدادها برايشان حكايت كرد ، او را تصديق كردند و اندرزشان داد ، پند پذيرفتند .
شرح : هر انسانى دنيايى دارد كه همان زندگى او بر روى زمين است . با فرا رسيدن مرگ ، قيامتش برپا شده ، دنيا پشت كرده و آخرت رو مىكند . به همين سبب گفتهاند : « قبر ، نخستين منزلگاه آخرت است . هركس از آن رهايى يافت پس از آن آسانتر و هركس نجات نيابد منزلگاه بعدى بدتر است . » « 1 » هر عمل انسانى در دنيا از سه حال خارج نيست : بخشى از آن مانند ذوق جمعآورى تمبر و آراستن گلها ، ارتباطى به آخرت و حسابرسى در آن
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 11 ، ص 159 ؛ ج 18 ، ص 324 ؛ السنن الكبرى ، بيهقى ، ج 4 ، ص 56 .