شرح و تفسير
تاريخ از عدالت امام و احتياط شديد او نسبت به محافظت از اموال دولت گزارش كرده است . آن حضرت خود نيز به هنگام ضرورت از اين سيره و منش خود خبر داده است . ايشان در بازخواست عثمان بن حنيف به دليل شركت در مهمانى يكى از اشراف به وى مىگويد : « آگاه باش هرپيرو را امامى است كه از او پيروى مىكند و از نور دانشش روشنى مىگيرد . آگاه باش امام شما از دنياى خود به دو جامه فرسوده و دو قرص نان رضايت داده است . بدانيد كه شما توانايى چنين كارى را نداريد ؛ امّا با پرهيزكارى و تلاش فراوان و پاكدامنى و راستى ، مرا يارى دهيد . پس سوگند به خدا من از دنياى شما طلا و نقرهاى نيندوخته و از غنيمتهاى آن چيزى ذخيره نكردهام . بر دو جامه كهنهام جامهاى نيفزودم و از زمين دنيا حتى يك وجب در اختيار نگرفتم و دنياى شما در چشم من از دانه تلخ درخت بلوط ناچيزتر است . » « 1 »
دخترشان ام كلثوم نيز بارى گردنبندى را سه روزه از بيت المال به عاريت گرفته بود . امام پس از اطلاع ، دخترشان را نكوهش فراوان كرد و خازن بيت المال را نيز بازخواست كرد كه چرا به اموال مسلمانان خيانت كردهاى .
امام با همگان به اين شيوه برخورد مىكرد . در نامههاى پيشين نيز به مواردى
هامش
( 1 ) . « ألا و إنّ لكلّ مأموم إماما يقتدي به و يستضيء بنور علمه ألا و إنّ إمامكم قد اكتفى من دنياه بطمريه و من طعمه بقرصيه ألا و إنّكم لا تقدرون على ذلك و لكن أعينوني بورع و اجتهاد و عفّة و سداد فو اللّه ما كنزت من دنياكم تبرا و لا ادّخرت من غنائمها وفرا و لا أعددت لبالي ثوبي طمرا و لا حزت من أرضها شبرا و لا أخذت منه إلّا كقوت أتان » نهج البلاغه : نامه 45 .