الواقم ، القامع : سركوبگر .
ساختار ادبى
مخافة : مفعولله براى « تردع » است .
وسمت : جواب شرط براى « ان لم تردع » است .
شرح و تفسير
شريح يكى از اصحاب پيامبر و امام است . ابن عبد البر در كتاب « الاستيعاب » دربارهاش مىنويسد : « شريح در هردو دوره جاهليت و اسلام زيسته است . كنيهاش ابو مقداد است و از بزرگان صحابه على عليه السّلام به شمار مىرفت . » « 1 » ابن ابى الحديد نيز مىنويسد : « شريح از بزرگان صحابه امام است كه با او در همه جنگها شركت كرده و سرانجام در زمان حجاج در سيستان كشته شد . » « 2 » شريف رضى نيز مىگويد : امام ، شريح را به فرماندهى پيشاهنگان سپاهش به سوى شام گسيل داشت و به او چنين وصيت كرد : ( اتّق اللّه في كلّ صباح و مساء و خف على نفسك الدّنيا الغرور . . . ) امام در آغاز همه نامههايش از تقواى الهى و پرهيز از دنيا ياد مىكند . ( و اعلم أنّك إن لم تردع نفسك عن كثير ممّا تحبّ . . . ) نفس خود را با پرهيز از محرمات و پايبندى به شريعت استوار گردان و در دام شهوات قرار نگير كه تو را به هلاكت مىاندازند .
هامش
( 1 ) . الاستيعاب : 2 / 149 .
( 2 ) . شرح نهج البلاغه : 17 / 138 .