عثمان و بلكه يارىهاى او به عثمان سخن گفته بود : « امّا جواب پرگويى تو نسبت به عثمان و كشندگان او آن است كه تو عثمان را هنگامى يارى دادى كه انتظار پيروزى او را داشتى و آنگاه كه يارى تو به سود او بود ، او را خوار گذاشتى . » « 1 » ( و ألّب عالمكم جاهلكم و قائمكم قاعدكم ) امام در اين بند به عالمان و خطيبانى اشاره دارد كه دين خود را به معاويه فروخته و قرآن و اسلام را موافق خواستهها و شهواتش تحريف كردند . در كتاب « پيكار امويان با ارزشهاى اسلام » چنين آمده است : « طبرى نقل مىكند كه معاويه صد هزار دينار به سمرة بن جندب « 2 » داد تا آيه زير را در شأن على بن ابى طالب عليه السّلام معرفى كند : « از ميان مردم كسى است كه در زندگى اين دنيا سخنش تو را به تعجب وامىدارد و خدا را بر آنچه در دل دارد گواه مىگيرد و حال آنكه او سختترين دشمنان است . و چون برگردد [ يا رياستى يابد ] كوشش مىكند كه در زمين فساد نمايد و كشت و نسل را نابود سازد و خداوند تباهكارى را دوست ندارد . » « 3 » همچنين آيه زير را درباره ابن ملجم بشمرد : « از ميان مردم كسى است كه جان خود را براى طلب خشنودى خدا مىفروشد و خدا نسبت
هامش
( 1 ) . « فأمّا إكثارك الحجاج على عثمان و قتلته فإنّك إنّما نصرت عثمان حيث كان النّصر لك و خذلته حيث كان النّصر له و السّلام » نهج البلاغه : نامه 37 .
( 2 ) . وى سمرة بن جندب بن هلال بن جريح فزارى است كه از اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بود و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله او را نكوهش كرده و از اهل جهنم شمرده است . براى آگاهى بيشتر نك : الاصابة : 2 / 78 ؛ اسد الغابة :
2 / 354 ؛ الجرح و التعديل : 4 / 154 ؛ شذرات الذهب : 1 / 65 ؛ تهذيب التهذيب : 4 / 236 .
( 3 ) .وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يُشْهِدُ اللَّهَ عَلى ما فِي قَلْبِهِ وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ * وَ إِذا تَوَلَّى سَعى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَبقره / 2 : 204 - 205 .