اليمين : سوگند .
الباحة : محدوده و حريم .
ساختار ادبى
لما بعدها : جار و مجرور متعلق به محذوف و مفعول دوم « جعل » است .
غير فاجرة : صفت براى « أليّة » است .
شرح و تفسير
امام نامههاى چندى به معاويه و زبير و طلحه نوشت كه موضوع همه آنها يكسان بود . امام در همه آنها از وحدت مسلمانان و ضرورت پرهيز از تفرقه سخن گفته بود . اين نامهها تنها از جهت شيوه بيان و يا زمينه نگارش هريك ، تفاوت دارند . اين نامه نيز يكى از آن مجموعه نامهها است . ( أمّا بعد فإنّ اللّه سبحانه قد جعل الدّنيا لما بعدها . . . خلقنا ) خداوند انسان را براى جهان جاودان آخرت آفريده است و دنيا تنها گذرگاه و محل آزمايش است تا نيتها و اعمال تمييز داده شده و هريك از آدميان مستحق پاداش يا كيفر گردند .
عبارتى شبيه اين قبلا گذشت . « 1 »
( و لا بالسّعي فيها أمرنا و إنّما وضعنا فيها لنبتلي بها ) تلاشهاى ما در دنيا نبايد تنها براى رسيدن به اهداف دنيوى باشد ؛ بلكه آخرت را نيز بايد در نظر داشته باشيم : « و با آنچه خدايت داده سراى آخرت را بجوى و سهم خود را از دنيا فراموش مكن و همچنان كه خدا به تو نيكى كرده نيكى كن و در زمين
هامش
( 1 ) . نك : شرحنامه 31 .