زنى ، از هلاك شدنگان خواهى بود . ( فعدوت على الدّنيا بتأويل القرآن ) معاويه زير پرچم پيراهن عثمان در پى رسيدن به قدرت بود و كتاب خداوند را وسيلهاى براى رسيدن به اين هدف ساخته بود . او به آيه زير استشهاد مىكرد :
« نفسى را كه خداوند حرام كرده است جز به حق مكشيد و هركس مظلوم كشته شود به سرپرست وى قدرتى دادهايم . پس [ او ] نبايد در قتل زيادهروى كند ؛ زيرا او [ از طرف شرع ] يارى شده است . » « 1 » و خود را خونخواه عثمان مىخواند ؛ اما هنگامىكه خود به قدرت رسيد ، هيچيك از قاتلان عثمان را مجازات نكرد و بلكه به برخى از آنها پاداش داده و از نزديكان خود ساخت .
پيش از اين در نامه سى و هفت در اينباره سخن گفته شد . معاويه قرآنها را در صفين از روى فريب و نيرنگ به نيزهها كرد و تفرقه بين مسلمانان برانگيخت كه در نتيجه آن خوارج پديد آمدند . آيات قرآن بازيچه معاويه براى رسيدن به قدرت و استمرار آن بود . طمعهاى معاويه در رسيدن به قدرت سبب شد كه مسلمانان گروهگروه و پارهپاره شوند . عقاد در اينباره مىنويسد : « اگر معاويه مىتوانست هريك از مردان دولت خويش را بر ضد ديگرى برانگيزاند ، بدون ترديد چنين مىكرد . اگر تاريخ بخواهد زندگى معاويه را حسابرسى كند ، او را جز تفرقهافكن نخواهد يافت . » « 2 »
( فطلبتني بما لم تجن يدي و لا لساني . . . ) من در ريختن خون عثمان هيچ دخالتى نداشتم . امام در نامههاى گذشته نيز از بىگناهى خود نسبت به خون
هامش
( 1 ) .وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلْطاناً فَلا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ إِنَّهُ كانَ مَنْصُوراًاسراء / 17 : 33 .
( 2 ) . معاوية بن ابى سفيان : 42 .