سازى و نبايد با انجام كارهاى بزرگتر از كارهاى كوچكتر غافل شوى . امام تأكيد مىكند كه هيچيك از احتياجات نيازمندان نبايد ناديده گرفته شود ؛ چرا كه گاه نياز كسى در نزد ديگرى ، ناچيز و كوچك شمرده مىشود و اما براى او بسيار ضرورى و مسئله مرگ و زندگى است . براى مثال ، تكهنانى ممكن است نيازمندى را از مرگ نجات دهد . امام در اينباره مىفرمايد : « كار نيك بهجا آوريد و آن را هرمقدار كه باشد ، كوچك نشماريد ؛ زيرا كوچك آن بزرگ ، و اندك آن فراوان است . كسى از شما نگويد : ديگرى در انجام كار نيك از من سزاوارتر است كه به خدا سوگند چنين مىشود . خوب و بد اهلى دارد كه هرگاه آن را واگذاريد ، اهلش آن را انجام خواهند داد . » « 1 »
( فلا تشخص همّك عنهم و لا تصعّر خدّك لهم ) از خدمتگذارى به بيچارگان استنكاف نكن و در انجام هرچه در توان دارى ، بخل نورز و اين كار را وظيفه و تكليف خود بشمار . ( و تفقّد أمور من لا يصل إليك منهم ممّن تقتحمه العيون ) بسيارى از ضعيفان و نيازمندان هيچ آشنا و خويشاوندى در بين مناصب عاليه ندارند كه براى حل مشكلاتشان از آنان كمك گيرند . امام ، واليان را از ناديده گرفتن اين گروه برحذر مىدارد و آنان را در صورت اهمالكارى به بدترين كيفر تهديد مىكند . آنگاه امام سفارش مىكند كه والى ، اشخاصى را از مردم نيكوكار و معتمد برگزيند تا همه وقت خود را به بررسى وضع نيازمندان و رفع احتياجاتشان اختصاص دهند . امام على عليه السّلام خود نيز در همه عمر چنين زيست و همواره درد و رنج بيچارگان را با خود
هامش
( 1 ) . « افعلوا الخير و لا تحقروا منه شيئا فإنّ صغيره كبير و قليله كثير و لا يقولنّ أحدكم إنّ أحدا أولى بفعل الخير منّي فيكون و اللّه كذلك إنّ للخير و الشّرّ أهلا فمهما تركتموه منهما كفاكموه أهله » نهج البلاغه : حكمت 416 .