تخطي إلى المحتوى الرئيسي

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى ) — صفحة 472

مساهمون:

ص٤٧٢
ستم‌پيشه‌اند بيرون ببر و از جانب خود براى ما سرپرستى قرار ده و از نزد خويش ياورى براى ما تعيين فرما » « 1 » ( و اجعل لهم قسما من بيت مالك ) امام فرمان مىدهد كه بودجه‌اى مخصوص براى رسيدگى به امور نيازمندان اختصاص يابد و آنان نيز سهمى معين در بودجه كشور همانند سپاهيان ، قضات و كارمندان داشته باشند . امروزه رسيدگى دولت به امور نيازمندان در بسيارى از حكومت‌ها مرسوم شده است ؛ اما اين امر در دوره امام على عليه السّلام بىسابقه بوده است . ( و قسما من غلّات صوافي الإسلام في كلّ بلد ) منظور از « صوافي الاسلام » اموال عموم مسلمانان است كه همه آنها در آن حق دارند . واژه « صوافي » به اموالى گفته مىشود كه پادشاهان آنها را براى خود برمىگزينند . اين اموال در جنگ‌ها به مالكيت همه مسلمانان درمىآيد . بنابراين برداشت ابن ابى الحديد از اين بند كه آن را به معناى اموال اختصاصى پيامبر دانسته ، نادرست است . امام مىگويد كه تهيدستان بايد سهم مشخص در بودجه كشور داشته باشند و از اموال عمومى مسلمانان محروم نشوند . ( فإنّ للأقصى منهم مثل الّذي للأدنى و كلّ قد استرعيت حقّه . . . ) همه نيازمندان در استفاده از ثروت‌هاى عمومى ، يكسان هستند و هيچ فرقى بين سياه و سفيد و آشنا و غريب و روستايى و شهرى و . . . نيست . ( و لا يشغلنّك عنهم بطر ) به مال و مقام غره نشو و آنان را فراموش نكن . ( فإنّك لا تعذر بتضييعك التّافه لإحكامك الكثير المهمّ ) تو در برابر هركار خرد و كلانى مسئول هستى و بايد به امور رعيت رسيدگى كنى و حالشان را بهبود
هامش
( 1 ) .وَ ما لَكُمْ لا تُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنا أَخْرِجْنا مِنْ هذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُها وَ اجْعَلْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَ اجْعَلْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيراًنساء / 4 : 75 .
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى ) — صفحة 472 | محمد جواد مغنية / سامي الغريري الغراوي / محمد جواد معمورى