يكى از دعاهايش مىگويد : « خدايا به من به اندازه نيازم روزى حلال ده . . . و گرفتار فقر نكن كه در اثر آن به شقاوت گرفتار مىشوم . » « 1 » بزرگترين نوع شقاوت و بدبختى ، معصيت خداوند است كه فقر و تهىدستى به آن مىانجامد . پيامبر مىفرمايد : « فقر چه بسيار به كفر نزديك است . » « 2 » منظور آن است كه فقر آدمى را به كفر مىكشاند . ازاينرو امام به ضرورت تأمين وسايل زندگى كريمانه براى قاضيان و سربازان اشاره كرده است تا كسى از آنان بهانهاى براى لغزش در مسئوليت سنگينش نداشته باشد . تعبير « ما يزيل علته » به همين معنا اشاره دارد .
( و أعطه من المنزلة لديك ما لا يطمع فيه غيره من خاصّتك ) مقام قاضى دانشمند و پاكدامن را بزرگ گردان و به اين وسيله از مقام علم و اخلاق نيك تجليل به عمل آوردهاى . ( ليأمن بذلك اغتيال الرّجال له عندك ) هنگامىكه مردم احترام و بزرگداشت تو نسبت به چنين قاضيانى را ببينند ، از آنان هراسيده و فرمانشان را به جا مىآورند و ديگر از آنان نزد تو شكايت بىجا نمىآورند .
( فإنّ هذا الدّين قد كان أسيرا في أيدي الأشرار ) ابن ابى الحديد مىگويد كه امام در اين بند به قاضيان و حاكمان در دوره عثمان اشاره مىكند كه برمبناى هواى نفس و نه حق ، داورى مىكردند . « 3 »
هامش
( 1 ) . « اللهم ارزقنى رزقا حلالا يكفينى . . . و لا تبتلنى به فقر اشقى به » اقبال الاعمال : 1 / 108 ؛ شرح اصول كافى : 10 / 487 ؛ بحار الانوار : 94 / 379 ؛ تهذيب الاحكام : 3 / 77 ؛ مصباح المتهجد : 549 ح 54 .
( 2 ) . « كاد الفقر ان يكون كفرا » مسند شهاب : 1 / 342 ح 581 ؛ فيض القدير : 4 / 542 و 5 / 458 ؛ الكافى :
2 / 307 ح 4 ؛ الخصال : 12 ح 40 ؛ الجامع الصغير : 2 / 266 ح 6199 ؛ كنز العمال : 6 / 492 ح 16682 .
( 3 ) . شرح نهج البلاغه : 17 / 60 .