( و لا يكوننّ المحسن و المسيء عندك بمنزلة سواء . . . نفسه ) خداوند به بندگانش فرمان داده كه با مهربانى و رحمت با يكديگر برخورد كنند و خود نيز با آنان همينگونه رفتار مىكند و همچنين دستور به بخشش داده و خود نيز به مردم بخشش مىكند . خداوند در برخورد با كار نيك و بد يكسان عمل نمىكند : « پس هركه هموزن ذرهاى نيكى كند [ نتيجه ] آن را خواهد ديد ؛ و هر كه هموزن ذرهاى بدى كند [ نتيجه ] آن را خواهد ديد . » « 1 » خداوند به مردم نيز فرمان داده كه بر همين مبنا با ديگران برخورد كنند . ( و اعلم انه ليس شىء بأدعى الى حسن ظن راع برعيّته من احسانه ) پيامبر خدا مىفرمايد : « كار نيك آن است كه جان و دل با انجام آن آرام گردد و گناه آن است كه تو را نگران ساخته و ترديد در دلت بيفكند . » « 2 » بنابراين هر حاكم و زمامدارى ، خود از ديگران بهتر مىداند كه مردم او را دوست دارند و يا از او بيزار هستند ؛ زيرا دوستى و بيزارى مردم از شيوه رفتار و برخورد او ناشى شده است .
طبقات مردم ( 10 )
« و لا تنقض سنّة صالحة عمل بها صدور هذه الأمّة و اجتمعت بها الألفة و صلحت عليها الرّعيّة و لا تحدثنّ سنّة تضرّ بشيء من ماضي تلك السّنن فيكون الأجر لمن سنّها و الوزر عليك بما نقضت منها . و
هامش
( 1 ) .فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ * وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُزلزال / 99 : 7 - 8 .
( 2 ) . « البر ما اطمانت اليه النفس ، و اطمان اليه القلب ، و الاثم ما حاك فى النفس ، و تردد فى الصدر ، و ان افتاك الناس و افتوك » المجموع : 9 / 150 ؛ وسائل الشيعة : 27 / 166 ح 33502 ؛ سنن دارمى : 2 / 246 ؛ الخرائج و الجرائح : 1 / 106 ؛ مجمع الزوائد : 1 / 175 ؛ مسند احمد : 4 / 228 ؛ مسند ابى يعلى : 3 / 161 ح 1586 ؛ الاذكار النووية : 408 ح 1249 ؛ البداية و النهاية : 6 / 202 .