حتمى هستند . پس ستمديده را بايد يارى رساند و از ستم بايد پرهيز داشت و ستمكار را يارى نرساند . هركس ستمگرى را يارى كند ، شريك ستمهايش مىشود . ستم گناهى است كه هيچ كار نيكى با وجود آن پذيرفته نمىشود و ترك ستم ، كار نيكى است كه هيچ گناهى با وجود آن آسيب نمىرساند . پيامبر خدا مىفرمايد : « هركس ستم خود را از همگان بازدارد ، خداوند ديگر گناهانش را مىبخشد . » « 1 »
( و صلاح ذات بينكم فإنّي سمعت جدّكما ص يقول صلاح ذات البين أفضل من عامّة الصّلاة و الصّيام ) برقرارى آشتى بين مردم ، بهترين كار نزد خداوند است و از نماز و روزه و ذكر ، ارزشمندتر است . عبادت ، رابطه خاص بين انسان و خدايش است ؛ ولى آثار نزاع و درگيرى در همهجا فراگير است و به ظلم و فساد و انحطاط مىانجامد و در نتيجه از بين بردن آن نيز به همين اندازه بزرگ و مهم است .
( و اللّه اللّه في القرآن ) اين تعبير بارها در بخش خطبهها گذشت . « 2 » ( و اللّه اللّه في الصّلاة ) اين تعبير نيز در برخى از خطبهها گذشت . « 3 » ( و اللّه اللّه في بيت
هامش
( 1 ) . « من اصبح لا يهم بظلم احد غفر اللّه ما اجترم » الكافى : 2 / 332 ح 8 ؛ بحار الانوار : 72 / 315 ح 33 و 62 ؛ الجامع الصغير : 2 / 572 ح 8451 ؛ كنز العمال : 3 / 504 ح 7630 ؛ تاريخ ابن عساكر : 53 / 273 ح 6462 و نيز براى مطالعه بيشتر در نكوهش ستمكارى و ديدگاه اسلام در اينباره نك : شرح خطبه 176 .
( 2 ) . نك : شرح خطبه 18 و 110 و 176 .
( 3 ) . نك : شرح خطبه 199 .