خاست و با اين كار اميد پاداش خداوند را دارم و از دنياى شما رومىگردانم . » « 1 » بنابراين منظور از كسانى كه نسبت به برخوردارى امام و همسرش از فدك بخيل بودند ، خليفه نخست و ياران و همراهانش است و ديگرانى كه از آن باغ روگردانده و غصب آن را ناديده گرفتند ، امام و همسرش فاطمه است . پيش از اين به تفصيل درباره فدك سخن گفته شد . « 2 » ( و ما أصنع بفدك و غير فدك . . . ) زمين و اموال به چه كار من مىآيد و حال آن كه من سرانجام بر چوبهايى به سوى گورى تاريك و تنگ كشانده خواهم شد .
( و إنّما هي نفسي أروضها بالتّقوى لتأتي آمنة يوم الخوف الأكبر ) اسلام و قرآن به تقوا فراخواندهاند : « اى مردم از پروردگارتان كه شما را از نفس واحدى آفريد و جفتش را [ نيز ] از او آفريد و از آن دو مردان و زنان بسيارى پراكنده كرد پروا داريد و از خدايى كه به [ نام ] او از همديگر درخواست مىكنيد پروا نماييد و زنهار از خويشاوندان مبريد كه خدا همواره بر شما نگهبان است . » « 3 » تعبير « من نفس واحدة » در اين آيه نشانگر آن است كه تقوا به معناى مساوى ساختن خويش با ديگران است و اينكه هيچ فضيلتى براى خود نسبت به ديگران قرار ندهى و پرورش نفس به معناى تهى ساختن آن از دشمنى و
هامش
( 1 ) . « و اللّه لا سلمن ما سلمت امور المسلمين ، و لم يكن فيها جور الا على خاصة ، التماسا لاجر ذلك و فضله ، و زهدا فيما تنافستموه من زخرفه ، و زبرجه » نهج البلاغه : خطبه 74 .
( 2 ) . نك : شرح خطبه 202 .
( 3 ) .يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالًا كَثِيراً وَ نِساءً وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباًنساء / 4 : 1 .