حاف له : بهخاطر كسى به ديگران ستم كردن . همانند كسى كه از اموال بيوهها و يتيمان ، منبع درآمد براى فرزندان خود قرار مىدهد .
حظوا : نصيب بردند ، به دست آوردند .
ساختار ادبى
آس : فعل امر است .
معشر عباده : حرف نداى آن حذف شده است كه در حقيقت « يا معشر عباده » بوده است .
ما سكنت : « ما » مصدرى است .
بما حظى : « ما » به معناى مثل و مانند است .
ما اخذه : مانند قبلى است .
شرح و تفسير
شريف رضى و ديگر شارحان نهج البلاغه مىگويند : هنگامىكه امام ، محمد بن ابى بكر را به امارت مصر گمارد ، اين نامه را برايش نوشت . ( فاخفض لهم جناحك و ألن لهم جانبك و أبسط لهم وجهك . . . إلى و النّظرة ) روايت شده كه مردى به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گفت : « اى سرور و اى بهترين ما و اى نيكخواه ما ! » پيامبر فرمود : « شيطان شما را خوار نكند . من ، محمد بن عبد اللّه ، بنده و فرستادهاش هستم . . . به خدا سوگند ! دوست ندارم مرا بيش از مقامم ارج نهيد . » « 1 »
هامش
( 1 ) . « روى ان رجلا نادى رسول اللّه : يا سيدنا و ابن سيدنا و خيرنا و ابن خيرنا . فقال : لا يستهوينكم الشيطان . . . انا محمد بن عبد اللّه . . . عبده و رسوله . . . و اللّه ما احب ان ترفعونى فوق منزلتى » مسند احمد : 3 / 153 ح 12573 و 13621 ؛ مسند عبد بن حميد : 1 / 1327 ؛ التاريخ الصغير : 1 / 11 ح 22 ؛ تفسير ابن كثير :