اگر تبعيدى ، عائلهاى واجب النفقه داشت مانند فرزند ، پدر و مادر و . . . ، چگونه بين دو واجب جمع مىشود ؟ دو نظر وجود دارد :
الف ) بين اين دو واجب ، تعارض نيست ؛ زيرا نفقهء آينده واجب نيست و پس از اينكه تبعيد شد نسبت به نفقهء آنها تكليفى ندارد و ديگر نفقه بر او واجب نيست ، و اگر توانست در تبعيدگاه كار كند ، لازم است به او اجازهء كار داده شود ، چون تبعيد بدون ضرر رساندن به خانوادهاش هم تحقق يابد . « 1 »
ب ) اگر تبعيدى نتواند نفقهء واجب النفقه را بپردازد ، حكم تبعيد تأخير مىافتد تا مانع ، رفع شود ؛ چنانكه گلپايگانى گفته است . « 2 »
رعايت مسائل رفاهى
بحث ديگر ، لزوم رعايت امور رفاهى و بهداشتى تبعيدى است ؛ زيرا هرگز مقصود از تبعيد ، نابودى او نيست - جز محارب كه آن هم ميان فقها اختلاف است . پس لازم است كه مورد فشار و تنگنا قرار نگيرد و نيازهاى اوليهء او برآورده شود . در نتيجه ، مجرم به جاهايى كه نيازهاى اوليه « 3 » در آن يافت نمىشود و يا از سكنه خالى است ، تبعيد نمىشود ؛ همچنين به مناطق گرمسيرى و سردسيرى غيرقابل تحمل نيز تبعيد
هامش
( 1 ) - النفى و التغريب ، ص 274 ؛ ذيل نهاية المحتاج ، ج 7 ، ص 428 .
( 2 ) - الدرّ المنضود ، ج 1 ، ص 324 .
( 3 ) - النفى و التغريب ، ص 275 .