3 . اجماع : اجماع منعقد شده است كه تبعيد ، مجازات برخى مجرمان است ، مانند محارب ، زناكار غير محصن ، پدرى كه پسر خود را مىكشد و كسى كه قوّادى و دلالى مىكند . « 1 »
4 . عقل : عقل حكم مىكند از هر طريق ممكن ، لازم است امنيت و سلامت جامعه حفظ شود .
حد يا تعزير بودن تبعيد
بنابراينكه ملاك در تعزير بودن ، مجازاتى باشد كه در شرع ، مقدار مشخصى ندارد « 2 » - چنانكه مشهور در تعريف تعزير است « 3 » - تبعيد ، حدّ است ؛ زيرا تبعيد براى برخى از جرائم ، معين و مشخص شده است ، مانند آميزش با چهارپايان و قتل فرزند توسط پدر و محاربه . « 4 »
اگر بگوييم اين تعريف ، كلى نيست ، بلكه به حسب غالب است ؛ زيرا در شرع ، تعزيرهايى با مقدار معين و مشخص وارد شده است ؛ « 5 » احتمال دارد تبعيد ، تعزير باشد ؛ البته در صورتى كه دليل خاصى بر حدّ بودن آن نداشته باشيم .
اگر تبعيد ، تعزير باشد ، فايدهاش اين است كه حاكم شرع مىتواند آن
هامش
( 1 ) - النفى و التغريب ، ص 47 ، 91 ، 135 ، 164 و 367 .
( 2 ) - رياض المسائل ، ج 15 ، ص 433 ؛ مسالك الافهام ، ج 14 ، ص 457 .
( 3 ) - مهذب الأحكام ، ج 27 ، ص 271 .
( 4 ) - النفى و التغريب ، ص 83 .
( 5 ) - مهذب الاحكام ، ج 27 ، ص 271 .