مرد هندى ( پس از اين توضيحات غرق در تحيّر و خجلت و شرمندگى شده بود از گفتار سابق خود ، و ) عرضكرد اين مطالب و اين همه دانش و علم را چگونه و از كجا ياد گرفتهايد ، فرمود : از پدران خودم عليهم السّلام و آنان از رسول خدا صلى الله عليه و آله و آن حضرت از جبرئيل و جبرئيل از آفريدگار جهانيان كه تمام أجسام و أجساد و أرواح را آفريده ( و هر چيزى را بنا بمصلحتى در جايگاه خود قرار داد ، اگر چه مردم مصلحت و حكمت و علت آن را نميدانند ) .
مرد هندى تمام گفتار آن حضرت را تصديق كرد ( و دين مقدس اسلام را اختيار نمود و اقرار بحقانيتش كرد ) و گفت : أشهد أن لا إله إلا الله و أن محمّدا رسول الله و عبده و شهادت مىدهم كه شما أعلم و داناترين مردم زمان خود هستيد .
باب هشتاد و هشتم علت آنكه احمق مبغوض است نزد خداوند
1 - حديث كرد مرا . . . از حضرت صادق عليه السّلام كه ميفرمود : خداى عز و جل نيافريده چيزى را كه مبغوضتر از احمق باشد چون عقل را كه بهترين و محبوبترين چيزها است نزد خودش ( براى مصلحت و حكمتى ) از احمق سلب نموده و به او عنايت نفرموده « 1 » .
هامش
« 1 » روايت فوق مجهولست از نظر سند و بالفرض صحت ميتوان گفت : بغض خداوند باحمق عبارتست از علم خداوند بپستى مرتبه شخص احمق و قابليت كمال و ارتقاء نداشتن بمقام آدميت است ، و اين بغض خداوند بغض تكوينى است يعنى از مزاياى خلقت بشرى دور است نه بغض تشريعى كه از آمرزش و بهشت دور باشد .
و غير از انبياء و ائمه عليهم السّلام در تمامى مردم اگر چه اندك هم باشد حماقتى هست طبق بيان حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم كه ميفرموده :
ليس احد إلا و فيه حمقة فبها يعيش :
يعنى نيست كسى مگر آنكه در او قدرى حماقت هست كه بسبب آن در دنيا زندگى مىكند و نيز گفته شده : لولا الحمقاء لخربت الدنيا ، اگر احمقان نبودند دنيا خراب ميشد ، پس وجود مردمان احمق باعث عمرانى و آبادانى جهان مىباشد كه تمام و يا قسمت عمدهء عمر خود را صرف دنيا و توجه خود را به آبادانى آن مبذول ميدارند ، و اين بنا بمصلحتى است كه كلى آن را ما نميدانيم و آنچه را كه بفكر ناقص ميتوان درك كرد آنست كه : اگر تمام مردم عاقل محض بودند به كلى رو از دنيا ميگردانيدند و بالنتيجه زندگى بشر مختل و نامنظم ميبود .
و حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام به حضرت امام حسن عليه السّلام فرموده : إن أغنى الغنى العقل و اكبر الفقر الحمق ، بهترين بىنيازيها عقلست و بزرگترين فقر و بيچارگى حماقت است .