چرا ناخن و موى انسان حيات ( و روح ) ندارد ، گفت نميدانم ، فرمود : چرا قلب انسان مثل دانهء صنوبر ( شكل ميوهء كاج ) است ، گفت نميدانم فرمود : چرا جگر سفيد دو قطعه است و حركتش در جاى خودش مىباشد ( كه باز و بسته مىشود ) گفت نميدانم ، فرمود : چرا جگر سياه پهن و خميده است ، گفت نميدانم .
فرمود : چرا كليه همانند دانهء لوبيا است ، گفت نميدانم ، فرمود : چرا زانو به طرف پشت سر خميده مىشود ، گفت نميدانم ، فرمود : چرا وسط كف پاها ( صاف نيست و ) گود است و به زمين نميرسد ، گفت نميدانم .
آن حضرت فرمود : من ( علتهاى همهء اينها را ميدانم ، طبيب هندى ( غرق درياى فكر و بهت زده و حيران شده بود ) خواهش نمود كه علل آنها را بيان فرمايد آن حضرت فرمود : جمجمه سر انسان مجوفست ( كه ميان تهى است ) و از چندين قطعه تشكيل شده براى آنكه اگر از چند قطعه آفريده نگرديده بود ( بواسطه اندك برخورد به چيزى ميشكست و ) صداع ( درد سر كه در اثر موج هواى ميان سر توليد مىشود ) او را صدمه ميزد « 1 » و موى در سر انسان قرار داده شد تا آنكه از ريشهء آنها روغن بمغز برسد و بخار ( كه از ترشحات غددى مغز پديد مىآيد ) و گرمى را از سر كه بمغز وارد ميگردد خارج و دفع نمايند .
و پيشانى از اين جهت مو ندارد كه نور را بمخزن چشم برساند ، و در پيشانى خطوط و چينها براى آنست تا عرق كه از سر فرو ميريزد نگاهدارد تا انسان فرصت پاك كردن آن را داشته باشد و به چشم نريزد ( كه چشم مبتلا به بيمارى تراخمى و غيره شود ) و اين چين و چروكها در پيشانى مانند نهرهائيست كه آب را در خود نگاه
هامش
« 1 » جمجمه شامل هشت استخوانست و آنها عبارتند از يك استخوان « پروانه » كه در كف جمجمه قرار گرفته و يك استخوان پرويزنى كه در عقب حفرههاى بينى واقع شده و يك استخوان « پيشانى » در جلو سر تا لبه بالاى حدقه چشم و يك استخوان « عقب سر » و دو استخوان « آهيانه » در دو طرف سر و دو استخوان « گيجگاهى » در دو پهلوى سر كه سوراخ گوش در آنها جاى گرفته .