با اينهمه پسرش جانشين وى شد « 1 » .
آرامش در سوريه نيز ديرى نپائيد ؛ سردار مصر سنقر الاشكر پنهانى با ايلخان تبانى كرد . جنگجويان ارمنستان صغرى نيز ، كه مىخواستند انتقام ويرانىهاى سال 1277 - 1275 م را بگيرند ، در اين لشكركشى شركت داشتند . واحدهاى چنگجويان صليبى نيز به فرماندهى بوهموند هفتم ، فرمانرواى انطاكيه با آنان همراهى كردند .
فرمانده سپاه منكو تيمور برادر اباقا بود ، كه ابش وارث اتابكان فارس را به عقد خود درآورده ، و از اين راه فارس را نيز به قلمرو ايلخانان افزوده بود . مغولان در 14 رجب 680 در مرج الصفر در نزديكى حمص به سپاهيان مصر حمله كردند ، اما از آنان شكست خوردند « 2 » . چون افراد قبيلهء خفاجه مغولان را هنگام فرار يارى و در صحرا راهنمائى كردند ، از نابودى قطعى سپاه مغول جلوگيرى شد « 3 » . منكو تيمور نتوانست اندوه اين شكست را تحمل نمايد و در 16 محرم 681 جان سپرد .
همزمان با اين اتفاقات در مغرب ، صفحات شرقى كشور نيز آرام نبود ، و به اين سبب تنها نيمى از قواى مغولان مىتوانست متوجه مغرب شود . در زمستان 677 باقيماندهء سپاهيان نيكودار به همراهى قراوناس به فارس تاختند و تا حدود شيراز پيش رفتند .
اباقا ، كه تازه از آسياى صغير به تبريز بازگشته بود ، ناگزير در 21 محرم 678 به سوى خراسان حركت كرد ، و در 3 ربيع الاول همان سال پسرش ارغون را به سركوبى نيكوداريان فرستاد . طغيان در اين نواحى از آن جهت براى مغولان بخصوص ناگوار بود ، كه آنان حتى المقدور از لشكركشى به اين مناطق به خاطر گرماى فراوان آن روگردان بودند ، و لذا استقلال اين سرزمين تا اندازهاى محفوظ مانده بود . از يكسو
هامش
( 1 ) - ابن بىبى ج 4 : 316 ص ب ؛Zambaur 147( 2 ) -Bar Hebraeus 543 f .؛ ابو الفرج 505 - 503 ؛ ابن فوطى 415 ؛ مقريزى / كاترمر ج 1 ، 2 ، 123 ص ب ، 140 ، 145 ؛ مفضل ج 2 : 483 ص ب ، 493 - 490 ؛ ابن اياس ج 1 : 115 ؛ وصاف / هامر ج 1 : 183 - 181 ؛Kartlis chovreba I 416 - 418 ; Mhithar / Brosset 109. ( 3 ) - مقريزى / كاترمر ج 2 ، 1 ، 41 - 33 ؛ مفضل ج 2 496 - 494 .