اباقا در نزديكى هرات قراوناس را مجبور به اطاعت كرد « 1 » . از سوى ديگر باسقاقان مغول نيكوداريان را از شهر رانده بودند .
اباقا با وجود اين هرجومرجها و طغيانها ، در ادارهء امور مملكت تغييراتى بسيار زيانآور داده بود . مجد الملك يزدى ، كه چندى نزد برادران جوينى خدمت كرده بود ، با عنوان مشرف الممالك به منصب وزارت رسيد . عنوان مشرف الممالك جز اين تنها يك بار ديگر پيش مىآيد « 2 » . اباقا فرمان داده بود ، كه در زير اسناد رسمى نشان وى در سمت چپ و نشان جوينى در سمت راست سند قرار گيرد . همانطور كه متداول است ، اين دو وزير نيز سخت با يكديگر در نزاع بودند . مجد الملك بر اين ستيزه دامن مىزد ، چه بيم آن داشت ، كه شمس الدين در سايهء فعاليت و استعدادش وى را مقهور خود سازد ، و چون نمىتوانست رسما خيانت شمس الدين را به اثبات برساند ، دست به دامان تهمت مىزد . از جمله يك بار او را متهم ساخت ، كه مصريان را به تصرف قلمرو ايلخان بهخصوص آسياى صغير دعوت كرده است . او علاء الدين جوينى والى بين النهرين را متهم كرد ، كه مىخواهد مناطق تحتنظر خويش را به استقلال برساند و بالاخره به بهاء الدين فرزند شمس الدين بهتان زد ، كه در اصفهان منشأ همه نوع بىنظمى و اختلال شده است در حالى كه بهاء الدين آشكارا به نظم پاىبند بود « 3 » . به دنبال اين اتهامات اباقا از شمس الدين جوينى بازجوئى كرد و به وى بىوفائى نسبت داد .
جوينى مردانه از خود دفاع كرد ، و خيانت در امور مالى را منكر شد ، اگرچه وى در امور خزانهدارى منافع خويش را بههيچوجه فراموش نكرده بود « 4 » . بىگناهى برادران جوينى به اباقا ثابت شد ، و همچنان مناصبى را كه داشتند به عهدهء آنان گذاشت .
در اين هنگام مجد الملك آرام ننشست ، چه از آن مىترسيد ، كه ورق برگردد
هامش
( 1 ) - رشيد الدين / وين 224 چ .
( 2 ) - وصاف / بمبئى 95 . - سعد الدوله وزير مدتى در ديوان بين النهرين مشرف بود : ابن فوطى 455 .
( 3 ) - وصاف / هامر ج 1 : 130 - 121 .
( 4 ) - ابن فوطى 398 ص ب ، 412 ص ب .