مىكرد . در حدود آغاز قرن هشتم هجرى يعنى همزمان با بنيانگذارى سلطانيه و رسوخ فرهنگ ايران ظاهرا برافراشتن خيمه كاهش يافته است .
اما پس از آن نيز در هنگام مسافرت نظام كهنى كه ما از زمان منكو مىشناسيم به اعتبار خود باقى ماند . در اطراف خيمهء فرمانروا خيمههاى همسران او و خدمهء آنان برپا مىشد . وزراء ، منشيان و صاحبمنصبان دربار در نزديكى خيمهء خان مسكن داشتند . مراسم نماز بهطور دستهجمعى انجام مىگرديد « 1 » .
درون چادر در آغاز بسيار ساده تنظيم مىشد ، و در درون آنجا براى خواب ، آتش ، محل براى نشستن افراد و نيز جا براى بتها و اغلب براى چهارپايان وجود داشت . اما تصور مىرود ، كه در دورانهاى بعد ، بهخصوص در ميان بزرگان ، خيمههاى تجملى متداول شده باشد . در اينباره اطلاعات دقيقى در دست نداريم .
شهرسازى
در منابع تاريخى گزارشهاى معدودى دربارهء اينكه مغولان استحكامات و قلاع لشكرى ساخته باشند ، به دست ما مىرسد ( از جمله استحكامات كنار رود جيحون ) و به اين جهت گمان مىرود ، كه آنان استحكاماتى را كه تا آن هنگام وجود داشته است ، مورد استفاده قرار دادهاند . اما فرمانروايان مغول در زمينهء بناى ساختمانهاى دينى و دنيوى كوشش فراوان به خرج دادهاند « 2 » . مساجد متعددى از دورهء مغولان ، كه نقشهء آن قلعه مانند و به شكل هشتگوش است ، تا امروز به جاى مانده است ، و اين مساجد خود شاهد كوشش ايلخانان است . ما در اينجا از بحث دربارهء تاريخ هنر و معمارى صرفنظر مىكنيم .
هامش
( 1 ) - ر ك : ابن بطوطه ج 2 : 128 - 126 .
( 2 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 400 ؛Malachias 34 ; Zyriak 506؛ ميرخواند ج 5 : 81 .