مهمترين قدم در اينسو بناى سلطانيه پايتخت تازه بود ، كه پس از كوششهاى ابتدائى ارغون « 1 » از سال 706 ه . ق . در مدتى نسبتا كوتاه به فرمان الجايتو ساخته شد « 2 » .
در بناى اين شهر معماران متعدد ، كه از نقاط مختلف قلمرو ايلخانان گرد آمده بودند ، شركت داشتند « 3 » . الجايتو گذشته از آن فرمان داد تا سلطانآباد در كنار كوه بيستون و سلطانآباد الجايتو در دشت مغان در نزديكى رود جيحون بنا گردد « 4 » . ما در اينجا به تاريخ معمارى و هنر و بحث دربارهء آثار تاريخى ديگر ايران از اين زمان نمىپردازيم .
زبان و خصوصيات قومى
دستههائى كه تحت فرماندهى چنگيز خان كشور خوارزمشاه را تصرف كردند ، و همچنين سپاههاى بعدى مغول يك واحد قومى و زبانى را تشكيل نمىدادند « 5 » . دو قوم به وضوح قابلتميز از يكديگر بودند : مغولان كه نقش رهبرى به عهدهء آنان بود ، و تودههاى عظيم سپاه را تشكيل مىدادند « 6 » ، و تركان . مردم اين زمان نيز متذكر اين تفاوت بودهاند « 7 » .
گزارشهائى كه دربارهء شكل ظاهر مغولان به ما رسيده است ، حكايت دارد ، كه مشخصات نژادى آنان در آن هنگام نيز شباهت تام به زمان حاضر داشته است .
مغولان داراى بدنى قوى ، قد متوسط و صورت پهن ، چشمهاى مورّب ، بينى و پيشانى مسطح بودند . ريش آنان كم و توتنك بود و براى بر طرف كردن كمى ريش موها را از ته مىكندند ، تا شايد پرپشت شود « 8 » ، چنانچه يكى از شاهزادگان كه بيش از
هامش
( 1 ) - رشيد الدين / وين 240 چ ؛ حمد اللّه ج 1 : 55 ؛ عمرى / قسطنطنيه 63 چ .
( 2 ) - كاشانى 31 چ تا 32 چ ، 33 ر ص ص ب ؛ وصاف / بمبئى 477 ؛ حافظابرو 3 ر و چ ؛ ميرخواند ج 5 : 127 .
( 3 ) - وصاف / بمبئى 541 ؛Tasita 151( 4 ) - خواندمير ج 3 : 67 .
( 5 ) - ر ك : جوزجانى 387 ؛Vladimircov , Obsc . stroj 33 ff .( 6 ) - ر ك : رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 322 ص ب ، 374 .
( 7 ) - ر ك : ذهبى / سوموگى 125 ؛ كاشانى 126 چ تا 129 ر ؛W . v . Rubruck / Wyngaert 163( 8 ) -Gomboev 651 f .؛ ر ك :Altunian 55 - 60